Kan deze afstand tussen twee of meer ver verwijderde objecten bepaald worden door vanaf twee verschillende posities naar naar deze objecten te kijken en dan naar hun onderlinge verschuiving te kijken?

Corne, 40 jaar
12 februari 2009

Afstanden tussen sterren/stelsels kunnen bepaald worden door naar de roodverschuiving te kijken. Kan deze afstand tussen twee of meer ver verwijderde objecten ook niet bepaald worden door vanaf twee verschillende posities naar naar deze objecten te kijken en dan naar de onderlinge verschuiving te kijken? Dit is hetzelfde principe als wij met onze twee ogen gebruiken om diepte te kunnen zien.

Hoe ver moeten deze posities uit elkaar liggen opdat de huidige meetinstrumenten nauwkeurig genoeg zijn om een verschuiving te meten?

Antwoord

      De methode die u voorstelt is in feite de methode die landmeters gebruiken : driehoeksmeting. Deze methode wordt inderdaad in de sterrenkunde gebruikt onder de naam "parallaxmethode". We kijken vanop twee plaatsen naar een object en meten zo de verschuiving tegenover de achtergrond. Hoe groter de afstand tussen die twee plaatsen (de basis) hoe efficienter de methode.
      Kijk op bijgaande figuur : door de positie van een ster te vergelijken met haar positie zes maanden later onstaat een driehoek met als hoeken de twee posities van de aarde, en de positie van de ster. De hoek die ik in het blauw aannduidde ter hoogte van de ster is de parallax. Het is de hoek waaronder men de afstand aarde-zon vanuit die ster ziet.

Hoe ver kunnen we zo meten ?
     Dat hangt af hoe nauwkeurig we de hoek p kunnen meten. Met de Hipparcos satelliet kan men hoeken meten met een ongelooflijke nauwkeurigheid van iets meer boven de 0.001 boogseconde. Concreet is kunnen we met Hipparcos afstanden meten tot op een vijfduizend lichtjaar. Dat is een enorme afstand, maar vergeet niet dat de melkweg een diameter heeft van 100 000 lichtjaar.

Je ziet, de parallaxmethode, hoe nauwkeurig Hipparcos ook is, is enkel bruikbaar voor onze directe achtertuin in het mekwegstelsel. Er is dus geen sprake van deze methode te gebruiken om afstanden tot andere sterrenstelsels te vinden. Ondanks het feit dat we een basis van 300 miljoen kilometer gebruiken (door zes maanden te wachten) is het heelal veeeeeeel te groot. Om zelfs maar de afstand tot de nabije Andromedanevel op deze manier te meten zou een basis nodig zijn die vele honderden keren groter is dan de diameter van de aardbaan.


Reacties op dit antwoord

  • 12/02/2009 - Corne (vraagsteller)

    Dank voor deze uitleg.

Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.

Zoek andere vragen

© 2008-2019
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door het
Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen