Vroeger was er één landmassa, Pangea, daarna (?) is de zogenaamde continentendrift ontstaan? Welk fenomeen was hiervoor verantwoordelijk?

Willy, 56 jaar
7 mei 2008

Antwoord

Pangea is een zogenaamd supercontinent dat zo'n 250 miljoen jaar geleden ontstaan is. Het is Alfred Wegener, de vader van de "continentendrift", die zo'n 100 jaar geleden dit supercontinent ineenpuzzelde door de huidige continenten terug in elkaar te passen.

Maar de continentendrift is eigenlijk maar de oppervlakkige uitdrukking van een geologisch proces dat zich veel dieper in de aarde afspeelt. Maar dit proces hebben de geologen en geofysici pas ontdekt toen de oceaanbodems hun geheimen vrijgaven. De oceaanbodems zijn immers opmerkelijk symmetrisch opgebouwd ten opzichte van de "oceaanruggen". Deze oceaanbodems leken wel op een soort transportband. Het concept van de oceaanvloerspreiding was geboren, dat uiteindelijk geleid heeft tot de theorie van de platentektoniek.

De motor achter de platentektoniek is de oerwarmte die diep opgeslagen is in de kern van de Aarde. Er is nog zoveel warmte aanwezig in het binnenste van de Aarde dat gesteenten in de aardmantel nog kunnen "vloeien" als stroop. Maar denk eraan dat dit gebeurt op een totaal andere tijdschaal dat deze die wij gewoon zijn. Deze gesteenten gedragen zich als stroop, maar dan wel met de snelheid van enkele mm tot cm per jaar. Doordat de mantelgesteenten kunnen vloeien, ontstaat er in de mantel een convectie van opstijgend warm gesteente en zakkend koud gesteente. Deze convectie wordt aan het aardoppervlak omgezet in een horizontale beweging van verschillende aardplaten. En als er op zo'n aardplaat een continent gelegen is, krijg je de indruk dat dit continent "op drift slaat".
Maar dit mechanisme is veel ouder dan Pangea. Waarschijnlijk (hierover is nog discussie) was er al platentektoniek zo'n 2,5 miljard jaar geleden. Door geologisch onderzoek ontdekken we dat er voor Pangea nog supercontinenten bestaan hebben, zoals Rodinia (zo'n 1000 miljoen jaar geleden).
Gaan we nog verder terug in de tijd dan wordt het steeds minder duidelijk hoe de Aarde werkte. De Aarde was toen ook veel warmer, dus het gesteente kon nog gemakkelijker "vloeien". Hoe oud platentektoniek is, dat weten we dan ook nog niet?

Reacties op dit antwoord

Er zijn nog geen reacties op deze vraag.

Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.

Beantwoord door

prof. Manuel Sintubin

Tektoniek Geodynamica Aardbevingsgeologie Aardbevingsarcheologie

Katholieke Universiteit Leuven
Oude Markt 13 3000 Leuven
http://www.kuleuven.ac.be/

Zoek andere vragen

© 2008-2017
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door het
Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen