Wat gebeurt er als een gifslang op z'n tong bijt?

Mathilde, 12 jaar
25 november 2008

Als een gifslang op zijn tong bijt, wat gebeurt er dan? Komt er gif in zijn tong? Gaat het gif dan ook naar het lichaam? Gaat hij dood? Of is hij er imuum voor?

Antwoord

De tong van een slang is dun en lang (en vooraan gevorkt). De tong wordt teruggetrokken in de onderkaak in een soort schachtje. Wanneer de slang zijn tong uitsteekt (om te ruiken *) gebeurt dit door een uitsparing zodat hij zijn mond niet hoeft te openen. De tong wordt dus helemaal niet gebruikt bij het bijten. Noch bij het kauwen (zoals wij doen) want slangen kauwen niet. Het risico dat een slang zijn tong zou doorprikken is daardoor zéér klein.

Slangengif is in principe speeksel dat tevens bedoeld is om een prooi te verdoven of te verlammen. Het injecteren van dit speeksel is bij gifslangen geperfectioneerd door de giftanden: door de spieren rond de gespecialiseerde speekselklieren samen te trekken wordt het aanwezige gif door het gifkanaal in de tand diep in de prooi gespoten...

Het is bekend dat gifslangen die zichzelf of hun soortgenoten bijten alvast niet sterven door dat feit. Natuurlijk is het injecteren van speeksel in de bloedbaan géén goede zaak voor een dier. (zelfs het injecteren van water in de bloedbaan kan een shock of hartstilstand of hersenverlamming veroorzaken). Ook allergische reacties en ontstekingen zijn mogelijk, en die kunnen ook dodelijk aflopen...

Slangengif is zeer effectief voor de prooidieren waarvoor het bedoeld is en is dan ook vaak minder gevaarlijk voor andere diergroepen. [Hierop zijn natuurlijk uitzonderingen.] Dus een gif van een muizenetende slang zal minder gevaarlijk zijn voor een reptiel (en dus ook voor de slang zelf). In dit verband is het dus interessant na te kijken hoe het bij slangen zit die reptielen eten en vooral de enkele soorten gifslangen die zich voeden met andere slangen, zoals de King Cobra.

Het werd aangetoond dat slangen een zekere immuniteit opbouwen voor hun eigen gif. Omdat het immuunstelsel (via bloed en weefselvocht) wel eerst in kontakt moet komen met het gift, gebeurt dit wellicht via kleine wondjes in de mond. Ook niet giftige slangen die zich met (gif)slangen voeden ontwikkelen een immuniteit voor het gif van hun slachtoffers, vermoedelijk omdat zij bij het overweldigen van hun prooi ook gebeten worden [hierbij kunnen de aanvallers dus wél door het gif gedood worden, vooral als zij te veel gif ineens te verwerken krijgen en nog onvoldoende immuniteit hebben opgebouwd]. 

Of pasgeboren gifslangetjes reeds een beperkte (aangeboren) immuniteit hebben voor hun eigen gif is blijkbaar nog niet goed onderzocht.

(* het ruiken gebeurt door met de tong luchtpartikeltjes te vangen en die in de reukgevoelige holtes in het verhemelte (orgaan van Jacobson) te brengen...)

Reacties op dit antwoord

Er zijn nog geen reacties op deze vraag.

Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.

Zoek andere vragen

© 2008-2022
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door EOS vzw