Hoe wordt bepaald waar zich op Mars de noordpool bevindt?

Piet, 63 jaar
30 juni 2022

Mars heeft van zichzelf geen magnetische veld. Toch wordt er, waarschijnlijk vanuit de behoefte aan een coördinatenstelsel, gesproken over een noord- en zuidpool. Hoe worden die polen bepaald? En hoe gebeurt dat bij andere planeten en manen in ons zonnestelsel?

Antwoord

Er is een verschil tussen de 'geografische' of 'planetografische' en de 'magnetische' noordpool.  De eerste is het noordelijke punt waar de rotatie-as van de planeet haar snijpunt heeft met het oppervlak, de tweede waar hetzelfde gebeurt door de symmetrie-as van het magneetveld.  Ook voor de Aarde vallen die niet samen. al is het verschil hier niet zo groot, vandaar wellicht de verwarring.

De noordpool van Mars bepalen we dus uit de rotatie van de planeet, dus hoe die rotatie de aanblik van de planeet dagelijks verandert.  Door regelmatig prentjes te maken zien we hoe fenomenen aan het oppervlak bewegen in de tijd als gevolg van de rotatie van de planeet, en kunnen we vrij accuraat bepalen waar de as van die rotatie zich bevindt. Zoals op aarde zijn de eindpunten van die as gelocaliseerd op plaatsen waar het zonlicht het minst in staat is om de planeet te verwarmen, en er zich dus de ijzige poolkappen bevinden. Voor de andere planeten en maantjes in ons zonnestelsel doen we in essentie hetzelfde.

Voor de magnetische noordpool of zuidpool gaan we op zoek naar waar magnetische veldlijnen samenkomen, en dat doen we door de beweging van de magnetisch versnelde ladingen in de omgeving in kaart te brengen.  En, uiteraard, wanneer er geen magnetisch veld is, bestaat dat punt niet.

Reacties op dit antwoord

  • 30/06/2022 - Piet (vraagsteller)

    Hartelijk dank voor uw uitleg. Ik vraag mij alleen nog af hoe de keuze voor noord en zuid wordt bepaald. Zitten (bij definitie) alle planetografische noordpolen aan dezelfde kant van het vlak van de baan om de zon? En (ik besef dat dit een academisch probleem van de verre toekomst is) wat als de aardse magnetische ompoling plaatsvindt; komt de magnetische noordpool dan bij de geografische zuidpool te liggen of worden de namen van geografische noord- en zuidpool dan verwisseld, en daarmee ook de namen van alle planetografische polen in het zonnestelsel?

  • 01/07/2022 - Christoffel (wetenschapper)

    Het noorden definieren we eigenlijk ten opzichte van onze evenaar, maar de richting naar het noorden wijst ook boven het baanvlak van de aarde. En dat is het geval met de poolassen van de andere planeten, tenzij die van Uranus, die in het baanvlak wijst. Dat is in zekere zin conventie, maar ook iets meer dan dat, vermits alle planeten (behalve Uranus dus) een rotatiebeweging hebben die in dezelfde zin gaat als hun baanbeweging rond de zon. Het is ook pure conventie om voor de magnetische noordpool deze pool te kiezen die het dichtst aanleunt bij de geografische noordpool. En sinds we die conventie aangenomen hebben, is er nog geen ompoling geweest. Het is aan onze nazaten om ooit die conventie onder de loupe te nemen. Wellicht zullen ze het verwarrend vinden om een (magnetische) noordpool naar het zuiden te laten wijzen, en eerder stellen dat noord en zuid van magnetische polariteit hebben omgewisseld.

  • 02/07/2022 - Piet (vraagsteller)

    Nogmaals mijn hartelijke dank voor uw heldere uiteenzetting.

Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.

Zoek andere vragen

© 2008-2022
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door EOS vzw