Is Asaph Hall of Jonathan Swift de ontdekker van de manen van Mars?

Luc, 76 jaar
14 mei 2022

Asaph Hall ontdekte in 1877 de twee manen van de planeet Mars. Jonathan Swift schreef over de manen in 1726 in Gullivers Reizen. Wie is nu de ontdekker?

Antwoord

Een leuke vraag die me in eerste instantie verraste.  De twee maantjes van Mars lijken me te zwak om met de telescopen van 1726 herkend te zijn, en in de geschiedenis van de sterrenkunde wordt Swift nooit vermeld in die context.

Na wat opzoekingswerk blijkt het volgende scenario geloofwaardig.  Het gaat terug op een raar bericht van Galilei, die een ontdekking die hij gedaan had wereldkundig maakte via een anagram van een zin "s m a i s m r m i l m e p o e t a l e u m i b u n e n u g t t a u i r a s".  Wat het betekende, bleek uiteindelijk "Altissimum planetam tergeminum observavi.", of "Ik heb de buitenste planeet drieledig gezien."  Dat betekent dat hij gezien had dat er iets raars was met Saturnus, namelijk de ringen.  Maar zijn telescoop was van te lage kwaliteit om die goed te onderscheiden.  Waarom deed hij dat zo?  Hij was een ijdel mannetje, en wilde zelf het probleem oplossen, maar toch al een gecodeerd bericht rondsturen om achteraf te kunnen claimen dat hij de eerste was geweest...  Kepler probeerde het anagram te ontcijferen, en kwam uit op "Salue umbistineum geminatum Martia proles."  Dat betekent: "Juich, een dubbel gezelschap, kinderen van Mars", en Kepler besloot eruit dat Galilei twee maantjes had gezien bij Mars (in 1610!).  Het is dus al van die tijd dat het niet bevestigde gerucht de ronde deed dat Mars twee satellieten had, en het is waarschijnlijk dat Swift zich daarop steunde.

Reacties op dit antwoord

  • 19/05/2022 - Luc (vraagsteller)

    Geachte heer. Veel dank voor uw duidelijk antwoord. Ik wist niet dat het anagram van Galilei de oplossing zou bieden. Jaren geleden heb ik deze vraag eens gesteld aan een leraar die mij uitlachte door te zeggen dat ik 'onnozele cul' vertelde. Swift zou toevallig een goede gok gedaan hebben ? Cul is ook het anagram van mijn naam Luc. Zijn antwoord heeft me toen diep ontgoocheld en schokte voor altijd mijn vertrouwen in hem. Ik heb Latijnse studies gedaan en kan de Latijnse voorbeeldteksten goed verstaan. Nogmaals heel veel dank. Luc

Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.

Zoek andere vragen

© 2008-2022
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door het
Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen