Waarom voelen je mond en je tanden zo koud aan als je net je tanden hebt gepoetst en in de wind staat?

Thomas, 17 jaar
1 februari 2022

Antwoord

Beste Thomas,

Om je vraag te kunnen beantwoorden, moet je de anatomie van je tanden een beetje kennen. 

Onder het tandglazuur, de buitenste laag van je tand, ligt het dentine of soms ook wel “tandbeen” genoemd. Deze laag heeft andere mechanische eigenschappen dan het tandglazuur. Tandglazuur is een keihard mineraal dat geen prikkels doorlaat, maar dentine is eigenlijk een "mengvorm". Het bevat naast mineraalkristallen ook organische vezelstructuren (collageen) en water. Deze zogenaamde organische component is belangrijk, want het zorgt voor een zekere mate van elasticiteit, waardoor het dentine de tand beschermt tegen breuken, als een soort van schokdemper.

In het dentine lopen miljoenen microscopische buisjes (dentinetubuli). Deze buisjes kan je niet met het blote oog zien, maar je kan ze wel voelen. Ze zijn gevuld met een vloeistof en staan in verbinding met de zenuwuiteinden binnenin je tand. Wanneer prikkels, zoals temperatuur, zuur, zoet in contact komen met deze buisjes, wordt een alarmsignaal doorgegeven naar het zenuwweefsel in de tandpulpa (kortweg, de tandzenuw).

Dentine staat in normale omstandigheden niet in contact met de buitenwereld, waardoor koude wind wordt tegengehouden door het tandglazuur. Toch zien we regelmatig dat patiënten klagen over gevoelige tanden, zonder dat er een gaatje (cariës) in de tand zit. Slijtageprocessen zoals erosie (door zuren zoals frisdranken) en abrasie (mechanische slijtage door bv. te hard poetsen) kunnen immers ook zorgen voor blootliggend dentine, zeker wanneer de tandhals of tandwortel bloot komt te liggen. De tandwortel is immers niet bedekt met tandglazuur, maar wel door wortelcement. Aangezien het wortelcement niet dikker is dan een blad papier, zal bij de minste vorm van slijtage het worteldentine aan het oppervlak komen, waarbij dus ook de dentinetubuli bloot komen te liggen en gevoeligheid ontstaat. Je zal de gevoeligheid in je tanden dan ook vooral opmerken net aan de rand tussen je tand en je tandvlees. De wortel moet maar een tiende van een millimeter blootliggen om al mogelijks gevoeligheid te geven. 

Wanneer de slijtage (door frisdrank of te hard poetsen) stopt, zal na een tijdje ook de gevoeligheid stoppen, omdat je tand in staat is om de blootliggende buisjes te laten "dichtslibben" door het vormen van nieuwe kristallen in de openliggende buisjes. De meeste tandpasta’s die actief inwerken op gevoelige tanden, bevatten bestanddelen die eveneens de blootliggende openingen van de dentinetubuli via kristalvorming zullen laten dichtslibben.   

Reacties op dit antwoord

Er zijn nog geen reacties op deze vraag.

Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.

Zoek andere vragen

© 2008-2022
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door EOS vzw