Waarom verplaatst het oceaanwater zich niet naar de evenaar?

Stef, 54 jaar
23 december 2021

Dit als de aardrotatie snelheid op de polen nagenoeg nul is en op de evenaar 1.670 km/uur. Dit is een oprechte vraag, die ik niet kan verklaren.
N.B. De zwaartekracht noch atmosferische druk zijn hierop van invloed, aangezien die overal op aarde circa gelijk is, de centrifugale krachten echter verschillen enorm en zouden ertoe moeten lijden dat het water zich naar de evenaar verplaatst. Tenzij de aarde niet draait. Toch?

Antwoord

Het water verplaatst zich wel degelijk door deze centrifugale kracht naar de evenaar. 

Niet alleen het water, ook het vloeibare binnenste van de aarde gehoorzaamt aan de centrifugale kracht.

We kunnen dat zelfs meten: de diameter van de aarde, gemeten tussen noord- en zuidpool, is ongeveer 12.714 kilometer. De diameter van de aarde gemeten tussen twee tegenoverliggende punten op de evenaar is ongeveer 12.756 km. Dat is een verschil van 42 km!

Men zegt dus dat de aarde een beetje 'afgeplat' is. 

 

Reacties op dit antwoord

  • 21/01/2022 - Stef (vraagsteller)

    Beste Bart, Hartelijk dank voor je reactie! Het water op aarde moet uiteindelijk dan toch nabij de polen verdwijnen en op de evenaar ‘ophopen’? Ik zie, met de natuurwetten die mij geleerd zijn, geen verklaarbare kracht die dit kan voorkomen en het water zou doen ‘terugstromen’. Kunt U dit mogelijk nog verklaren?

  • 02/02/2022 - Stef (vraagsteller)

    Of is de aarde geen draaiende bol en misschien wel een stationair vlak object in iets anders dan de space die ons wordt voorgespiegeld, Bart…?

  • 02/02/2022 - Bart (wetenschapper)

    het is een evenwicht. de middelpuntvliedende kracht is niet de enige die hier meespeelt. De zwaartekracht is er OOK nog hé. Die trekt het water terug naar de [als zou gebeuren wat jij denkt] "lagergelegen" polen.

  • 02/02/2022 - Stef (vraagsteller)

    Of is de aarde geen draaiende bol en misschien wel een stationair vlak object in iets anders dan de space die ons wordt voorgespiegeld, Bart…?

  • 07/03/2022 - Robrecht (wetenschapper)

    Dag Stef, het antwoord op je vraag is heel simpel: de middelpuntvliedende kracht is niet oneindig. En de zwaartekracht speelt wel degelijk mee. Beeld je een rollercoaster in die stilstaat op een vlak deel van de achtbaan. Net voorbij de voorste wagen van het treintje buigt het spoor omhoog tot een helling van 90 graden. Jij begint te duwen tegen de achterste wagen. Aanvankelijk gaat dat vlot. Je hebt genoeg kracht om de rollercoaster in beweging te zetten, en zelfs om de eerste wagen een eindje omhoog te duwen op de helling. Mooi! Volgens jouw redenering zou je nu rustig met dezelfde kracht kunnen blijven duwen, en zo uiteindelijk de hele rollercoaster de helling op kunnen krijgen. Maar dat klopt niet: hoe verder je duwt, hoe meer wagens zich op de helling bevinden, en hoe harder je dus moet duwen om het treintje nog verder omhoog te krijgen. Jouw kracht is eindig, dus op een bepaald moment is het gewicht van de wagens die zich al op de helling bevinden even groot als de kracht die je uitoefent. En dan kun je duwen zoveel je wilt, je krijgt ze geen centimeter verder. Dat is een evenwichtstoestand: het moment waarop twee krachten die elkaar tegenwerken, even groot worden. Terug naar je vraag. Onder invloed van de middelpuntvliedende kracht wordt het water van de oceanen inderdaad in de richting van de evenaar gestuwd. Maar dat blijft niet duren, want naarmate zich meer water opstapelt rond de evenaar, is er ook meer kracht nodig om die massa nóg hoger te stuwen. De zwaartekracht is overal op aarde ongeveer gelijk, maar ze neemt wel toe met massa: een grotere massa ondervindt meer zwaartekracht! Op een bepaald moment is de watermassa rond de evenaar zo groot dat de kracht die nodig zou zijn om er meer water bij te laten komen, tegen de zwaartekracht in, groter is dan de middelpuntvliedende kracht door de rotatie van de aarde. Er komt dus geen water meer bij: zwaartekracht en middelpuntvliedende kracht werken elkaar precies tegen. Dat is de evenwichtstoestand waarin onze bolvormige, vrolijk ronddraaiende planeet zich bevindt.

  • 13/03/2022 - Bart (wetenschapper)

    Dag Stef, het antwoord maakt aannemelijk dat de aarde afgeplat is, en dus is er "minder water" aan de polen als aan de evenaar. Nee, er iet geen reden dat "alle water" zou verdwijnen aan de polen. Stel je even voor dat dat echt zou gebeuren, en dat dat ook zou gebeuren met het vloeibare binnenste van de aarde: dan zou de aarde een schijf worden, of een toroide. Maar dan zouden andere mensen aanvoeren dat de zwaartekracht de schijf of toroide zou kunnen samentrekken tot .... een bol. De realiteit is iets tussen de twee. Eigenlijk veel dichter bij een bol dan bij een schijf of toroide. Dat is omdat we eigenlijk niet heel snel rond onze as draaien.

  • 24/03/2022 - Stef (vraagsteller)

    Helder Bart. Super dat m’n vraag nu is beantwoord; nogmaals dank daarvoor!

  • 24/03/2022 - Stef (vraagsteller)

    ..en Robrecht uiteraard ;-)

Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.

Zoek andere vragen

© 2008-2022
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door het
Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen