Kan ionisatie helpen virussen te doden?

Sven, 41 jaar
31 juli 2020

Antwoord

Ionisatie kan inderdaad virussen doden. 

Het proces van ionisatie, waar een elektron van een atoom wordt weggeslagen door een geladen deeltje, geeft als resultaat geladen deeltjes: het vrije elektron en het ion (deze laatste is het atoom met een elektron te weinig). Deze geladen deeltjes zijn chemisch reactief en kunnen chemische reacties verstoren in materialen en biologische organismen. Zo kunnen zij dodelijke schade veroorzaken in het DNA van virussen en bacteriën.

Om dit in een context te plaatsen: ioniserende straling met een hoge energie (zoals gammastraling afkomstig van radioactieve bronnen, elektronenbundels of x-straling gegenereerd via deeltjesversnellers) wordt routinematig gebruikt om virussen, bacteriën en schimmels te doden in fruit, groenten en kruiden. Zo kan de bewaartijd aanzienlijk verlengd worden zonder dat het een invloed heeft op het gezonde karakter van deze producten. Het internationaal radura logo op voedselverpakkingen wijst erop dat ze bestraald zijn geweest met ioniserende straling, al is deze vermelding niet verplicht in Europa.

Met zeer hoge energieën van ioniserende straling kan men zelfs materialen steriliseren, zoals medisch materiaal (chirurgische mesjes, spuitjes, naalden, persoonlijke beschermingsmiddelen zoals maskers en handschoenen). Ongeveer de helft van dergelijk medisch materiaal wordt op deze manier steriel gemaakt, naast andere technieken zoals het gebruik van stoom, UV licht of het gebruik van chemicaliën.

In het kader van COVID-19 werd door verschillende nucleaire onderzoekscentra ook nagegaan of men snel en goedkoop mondmaskers (N95 en FFP2) kon steriliseren met ioniserende straling, maar dit bleek nadelige effecten te hebben op het filtrerend karakter. Ioniserende straling is dus uitermate geschikt om virussen te doden, maar niet geschikt om elk type materiaal mee te bestralen zonder de eigenschappen van dat materiaal te veranderen.

 

Tom Clarijs
Wetenschappelijk medewerker

 

Reacties op dit antwoord

Er zijn nog geen reacties op deze vraag.

Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.

Zoek andere vragen

© 2008-2020
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door het
Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen