Kan een bal in een boog om een voorwerp heen geschoten worden?

Karen, 33 jaar
6 april 2020

Een tiental jaar geleden heb ik een gelijkaardige vraag gesteld, maar dan met de vraag of je een kogel met een boog om een voorwerp heen kan schieten. De discussie ontstond opnieuw, maar nu over een voetballer die als het ware in een boog de bal om iets heen kan schieten. Is dit dan wel mogelijk?

Antwoord

Ja, dat kan door het Magnuseffect. In de voetbal wordt het doorgaans gebruikt om een bal naar links of rechts te doen afwijken, bijvoorbeeld om bij een penalty de bal rond de luur te doen gaan. Bij tennis of pingpong uit het zich als topspin of backspin waarbij de bal meer of minder naar beneden afwijkt.

Stel dat je een bal wegtrapt (ongeveer horizontaal) en hem een extra draaiing rond de verticale as geeft. Stel bijvoorbeeld dat de rechterkant in de zin van de beweging van de bal beweegt, en de linker kant naar u toe komt. Tegenover de lucht waardoor de bal vliegt heeft het baloppervlak aan de rechterkant, de "snelle kant" dan een grotere snelheid dan aan de linkerkant. De lucht aan de snelle breekt sneller weg dan de lucht aan de trage kant. De lucht aan de trage kant blijft langer aan de bal gehecht. Het globale effect is dat de lucht aan de trage kant meer wordt afgebogen, en door de wet van actie en reactie wordt de bal in de andere richting afgebogen. Dus vanuit uw standpunt naar links.

Een mooie uitleg met bewegende beelden en vooral met een paar duidelijke en eenvoudige experimenten vind je op  (wat naar beneden scrollen tot aan het filmpje):

https://busy.org/@ttitto/the-magnus-effect

Ik verwijs er dan ook graag naar.

Je kan het thuis zelf uittesten met een kartonnen cilinder bijvoorbeeld van een rol keukerpapier. Hou de rol voor u en laat ze verticaal vallen terwijl je de rol een snelle draaiing geeft. Als de rol aan de bovenkant weg van u draait zal hij op uw voeten vallen. Laat je de rol draaien zodat de bovenkant naar u komt, zal hij verder vallen dan recht onder de beginpositie. Enige oefening is vereist want je moet zien dat je de rol bij het loslaten niet onbedoeld zelf een zetje geeft, maar als je het een genoeg aantal keer doet zal gemiddeld het verschil duidelijk merkbaar zijn. Ook spectaculair is het experiment met een basketbal dat je kan zien op https://www.youtube.com/watch?v=QtP_bh2lMXc

Reacties op dit antwoord

Er zijn nog geen reacties op deze vraag.

Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.

Zoek andere vragen

© 2008-2020
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door het
Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen