Waarom heeft de NAVO niet als bondgenoodschap gereageerd op de Falklandoorlog?

Tim, 30 jaar
17 juni 2019

Er werd toch immers een lid aangevallen?

Antwoord

Beste Tim,

Het klopt dat artikel 5 van het NAVO-vedrag stelt dat "een gewapende aanval tegen een of meer van hen in Europa of Noord-Amerika als een aanval tegen hen allen zal worden beschouwd" en dat de lidstaten elkaar bijstand verschuldigd zijn bij zo'n aanval. Artikel 6 is een geografische uitslutingsclausule: het verdrag is o.a. enkel geldig voor eilanden "in het Noord-Atlantisch gebied ten noorden van de Kreeftskeerkring." Oorspronkelijk concentreerde de oprichters zich immers op de communistische dreiging uit het Oosten. De Falklandeilanden liggen ten zuiden van de Kreefskeerkring en aldus buiten de definitie van artikel 6. Strikt genomen ontslaat deze gebiedsbeperking de NAVO van haar defensieverplichtingen.

Dat wil niet zeggen dat het Verenigd Koninkrijk er in april 1982 alleen voor stond. Het Verenigd Koninkrijk was er diplomatisch in geslaagd om de steun te krijgen van de NAVO en andere belangrijke internationale organisaties: de Verenigde Naties, de EEG (nu de EU) en het Gemenebest. Dit resulteerde in economische sancties voor Argentinië vanuit Europa en militaire steun door de Verenigde Staten en Frankrijk aan het Verenigd Koninkrijk. Het is daarbij belangrijk om rekening te houden met de internationale politieke context van die tijd. De Westerse wereld zich tijdens de Koude Oorlog geen gezichtsverlies veroorloven tegenover de Sovjet-Unie.

In het verleden heeft de NAVO ook reeds 'out of area' (in gebieden die buiten de specificaties van artikel 6 vallen) geopereerd. De politieke wil van de lidstaten had daarbij voorrang op de formele definitie in het verdrag. Het is dan ook zeker niet ondenkbaar dat NAVO-lidstaten (opnieuw) voor elkaar in de bres zullen springen als eilanden(groepen) ten zuiden van de Kreeftskeerkring worden bezet door vreemde machten. Dat geldt niet alleen voor de las Malvinas, zoals Argentijnen de Falklandeilanden noemen, maar ook voor bijvoorbeeld het Amerikaanse eiland Guam (claim door Noord-Korea) en de Nederlandse Antillen (claim door Venezuela).

Met vriendeljike groeten,

Bart

Reacties op dit antwoord

Er zijn nog geen reacties op deze vraag.

Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.

Beantwoord door

MSc. Bart Thijssen

informatica, politicologie, veiligheid, recht

Vlaamse wetenschappers in het buitenland

http://ikhebeenvraag.be/help.jsp

Zoek andere vragen

© 2008-2020
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door het
Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen