Waarom noemen ze een politieagent op een motor een zwaantje?

Lotte, 12 jaar
10 mei 2019

Mama zag een politie agent op een moter en zij: kijk daar een zwaantje. Ik wist niet wat dat was dus ik vroeg het. Ze zij dat dat een politie agent op een motor is, maar nu vragen wij ons allebei af waarom dat zo heet!

Antwoord

Dag Lotte,

Mensen noemen wel eens andere mensen of voorwerpen niet bij hun echte naam. Ze gebruiken dan de naam van een voorwerp dat lijkt op dat wat ze willen benoemen.

Daarom kunnen we een gloeilamp in de vorm van een peer ook gewoon een peer noemen. Het deel van de hand tussen de duim en de pols lijkt met een beetje goede wil op het lichaam van een muis. Daarom heet het ook gewoon muis. En nu we toch over een muis spreken: deze Fiat 500 noemen Italianen een topolino (= 'kleine muis' in het Italiaans) omdat die auto in hun verbeelding een beetje op een muis lijkt. We kennen nog wel meer auto's die we een naam van een dier geven omdat de vorm van de auto ons doet denken aan dat dier. Zo spreken we ook over een kever als we het over deze Volkswagen hebben. Of over een geit (in Vlaanderen) of eend (in Nederland) als we het over deze Citroën hebben. In Italië hebben veel deegwaren namen die gebaseerd zijn op de vorm van het product. Spaghetti  zijn letterlijk 'touwtjes'. Het Italiaanse woord spago betekent 'touw', spaghetto 'touwtje'.

Dat verschijnsel noemen we beeldspraak. We zien een voorwerp en voor onze ogen verschijnt het beeld van iets anders waar dat voorwerp op lijkt. En daarom noemen we het voorwerp dat we zien, soms bij de naam van een voorwerp waar het op lijkt. Soms is zo'n geval van beeldspraak alleen maar een bijnaam: topolino, geit, kever, eend. Soms is zo'n geval van beeldspraak uiteindelijk de echte benaming van het voorwerp of de persoon die we willen benoemen: spaghetti, muis (van de hand), peer (gloeilamp).

Een zwaantje is te plaatsen in het rijtje van de topolino, geit, kever en eend. Volgens Wikipedia noemen we een politieagent op een motor vaak een zwaantje om de volgende reden:

De politieagenten die op een motor reden, reden aanvankelijk op Harley Davidsons en droegen een witte helm, zwart omrande bril en bij slechte weersomstandigheden, als regenkleding, lange jassen. Als die agenten snel reden, sloeg de wind onder de lange jas, waardoor die sierlijke bewegingen maakte zoals de vleugels van een vliegende zwaan. Hierdoor werden zij in de volksmond al snel zwaantjes genoemd. In het Franstalig gedeelte van België hebben zij, zoals hun collega's in Frankrijk, de bijnaam les Anges de la Route (de engelen van de weg).

Met hartelijke groet,

Peter Debrabandere

Reacties op dit antwoord

  • 02/06/2019 - Lotte (vraagsteller)

    Oke bedankt voor het antwoord

Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.

Beantwoord door

Docent Peter Debrabandere

Nederlands Specialismen: Nederlands (algemeen), Nederlands in Belgiƫ (Belgisch-Nederlands), Standaardnederlands, taalnormen, taalzorg, taaladvies

Katholieke Hogeschool Vives
Doorniksesteenweg 145 8500 Kortrijk
http://www.vives.be

Zoek andere vragen

© 2008-2019
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door het
Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen