Hoe ontstaat een instinct?

Chris, 59 jaar
10 mei 2019

Ik neem aan dat een instinct ingeschreven wordt in het DNA/genen. Door wat wordt dat inschrijven bepaald en hoe gebeurt het? Bij roofdieren is jagen een instinct maar doden niet. Grootpoothoenders laten hun eieren uitbroeden door warm vulkaanzand. Het zijn nestvlieders die hun ouders nooit zien. Ik neem aan dat het ook om een instinct gaat. Vandaar de meer fundamentele vraag;hoe ontstaat een instinct? Kan iets dat aangeleerd wordt een instinct worden? Hoe gebeurt dat dan?

Antwoord

U raakt hier een moeilijk punt aan, waar biologen momenteel nog niet helemaal uit raken. Tot voor kort dacht men dat een instinct niet kan aangeleerd zijn. Het betreft immers gedrag dat in de genen ingeschreven staat, zoals u terecht opmerkt. En iets dat men tijdens zijn leven aanleert, kan niet in die genen worden ingeschreven.

De enige manier om aan een instinct te raken, is dan door een toevallige verandering in de genen (een mutatie in het DNA). Een dier dat die mutatie heeft gekregen en daardoor een bepaald instinctief gedrag vertoont dat een overlevingsvoordeel of voortplantingsvoordeel biedt, zal meer nakomelingen krijgen dan de anderen in de populatie die de mutatie niet hebben. Op termijn, na veel generaties, zal de populatie gedomineerd worden door individu’s die de mutatie dragen, en het daardoor bepaalde instinctief gedrag vertonen – de anderen sterven uit. Dit is een klassiek voorbeeld van evolutie door natuurlijke selectie. Er is hier dus sprake van een selectie van genen en genetische overerving van generatie op generatie.

Sinds kort weet men echter dat in sommige gevallen aangeleerd gedrag van een individu kan doorgegeven worden aan zijn nakomelingen tot in de derde generatie, via een mechanisme dat men epigenetische overerving noemt. Hier treedt geen verandering op in het DNA zelf (geen mutatie), maar wel in een chemische aanpassing van dat DNA, methylatie genoemd. Sommige biologen denken dat deze epigenetische aanpassingen op langere termijn toch zouden kunnen omgezet worden tot, stabiele, genetische veranderingen. Dit laatste is echter nog niet aangetoond.

Reacties op dit antwoord

Er zijn nog geen reacties op deze vraag.

Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.

Zoek andere vragen

© 2008-2019
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door het
Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen