Wat is de oorsprong van de naam hof van 'Assisen'?

Lies, 16 jaar
3 maart 2019

Mijn vader en ik vragen ons af van waar de naam 'hof van Assisen' komt. Wij probeerden ons te baseren op de oude Grieken met hun eerste volksrechtbank Heliaia. Hier vinden wij geen verband mee, aangezien het ook de Fransen (1791) zijn die het hof hebben opgericht.

Antwoord

Je hebt de naam, en je hebt de volksrechtbank waarmee die naam uiteindelijk verbonden raakte, maar ze hebben een verschillende geschiedenis.

De naam 'assisen' betekent letterlijk dat er een 'sessie' of zitting wordt gehouden. Meestal is dat om rechtspraak te doen, niet alleen voor criminele zaken maar ook voor burgerlijk recht, en soms zelfs voor wetgeving op te stellen. De term werd al in de 12de eeuw gebruikt in Frankrijk, delen van Groot-Britannië en Vlaanderen, en raakten bekend door de boekwerken 'Assisen van Jeruzalem'. Het ging meestal om beroepsrechters, maar wel duidelijk was dat het om een tijdelijke of seizoensgebonden rechtbank ging, die uitzonderlijk 'in zitting' kwam. Meestal ging het daarbij om criminele feiten eerder dan burgerlijke uitspraken.

Volksrechtspraak, waarbij burgers worden geloot of geselecteerd om een gerechtelijke uitspraak te doen, wordt meestal naar Germaanse wortels teruggebracht, met o.a. de middeleeuwse Veemgerichten; zoals jullie terecht opmerken zijn er ook veel oudere sporadisch voorbeelden van zo'n systeem van gelote rechters, bijvoorbeeld in het oude Athene.

In de 12de eeuw kwamen de beide systemen elkaar tegen: de Assisen van Clarendon uit 1166 verplichten de inzet van lekenrechters voor uitspraken over criminaliteit; vanaf die periode werden ook elders in Europa de lekenjury's ad hoc bijeengeroepen 'in assisen' voor een specifieke rechtszaak, in plaats van aangeduid voor een vaste periode. Toch werden ze pas veel later synoniemen: de term assissenhof werd vanaf de 18de eeuw gebruikt voor alle rechtbanken die oordeelden over criminaliteit (zoals de huidige correctionele rechtbanken/strafrechtbanken), terwijl het systeem van jury/conseil/jurés/ingezworenen als doorsnede van de bevolking ook voor andere soorten uitspraken kon worden gebruikt. Zelfs in de code d'instruction criminelle uit 1808 bleef er nog een duidelijk verschil tussen de professionele rechters van de 'cours d'assises', die afhankelijk van de aanklacht al dan niet een volksjury moesten inschakelen. Pas in de 19de eeuw werden beide begrippen synoniem.

Reacties op dit antwoord

Er zijn nog geen reacties op deze vraag.

Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.

Beantwoord door

Dr. Karl Catteeuw

Geschiedenis van opvoeding en onderwijs, Roemeens, muziek

Katholieke Universiteit Leuven
Oude Markt 13 3000 Leuven
http://www.kuleuven.ac.be/

Zoek andere vragen

© 2008-2019
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door het
Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen