Hoe komt het dat oude landwegen op kaarten uit de 19e eeuw vandaag nog steeds rechtswaarde hebben?

Tim, 30 jaar
27 februari 2019

Antwoord

Er is een Atlas der Buurtwegen, die in de jaren 1850 onstond, als gevolg van de wet op buurtwegen van 10 april 1841. De principes van die atlas en die wet staan nog steeds overeind, hoewel beiden al een paar keer grondig zijn herzien (in 1863, 1984 en 2014).

Die wet stelde, zeer kort gezegd, dat de alle kleinere wegen waarop een openbare doorgang was, onder hetzelfde statuut van 'buurtweg' vielen (ongeacht of ze publiek of privaat bezit waren) en dat de gemeentebesturen bevoegd waren om ze af te schaffen, te verleggen, te verbreden, te bewaken... Eén deel van die gemeentelijke taak was dus het inventariseren van alle buurtwegen, en ze te nummeren. Dat gebeurde in de jaren 1850, terwijl latere wijzigingen meestal in besluiten en zogenaamde 'leggers' werden vastgelegd, in plaats van in een nieuwere Atlas van Buurtwegen.

De Atlas van Buurtwegen heeft geen absolute rechtswaarde, aangezien gemeenten konden en kunnen buurtwegen verleggen, afschaffen, bij maken... Maar het vormt nog steeds een juridische basis bij twijfel en bij opmaak van een gemeentelijke visie. Zo kunnen ze in het verleden al officeel afgeschaft of verlegd geweest zijn, de facto al afgeschaft zijn na minimaal 30 jaar onbruik, of geen functie meer hebben.

Vandaag staan buurtwegen sterk onder druk, terwijl ze toch een groot maatschappelijk nut hebben. Steeds meer gemeenten maken daarom een actuele visie op hun buurtwegen (en andere trage wegen), waarbij ze zowel verwijzen naar geschiedenis van het wegennetwerk (in die oude, officiële Atlas en de bijhorende leggers) als naar de recente gebruiksgeschiedenis en naar huidige afwegingen op het terrein.

De vzw Trage Wegen soms op haar website heel goed het juridisch kader op, in de rubriek 'ik heb een vraag'.

 

Reacties op dit antwoord

Er zijn nog geen reacties op deze vraag.

Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.

Zoek andere vragen

© 2008-2019
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door het
Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen