Hoe worden biljartballen gemaakt (nu en vroeger)?

Toon, 75 jaar
20 februari 2019

Vandaag worden die uit kunststof gemaakt, maar voeger uit ivoor. Waren die ook zo mooi rond als vandaag?

Antwoord

Vroeger werden ze 'gedraaid' uit ivoor, naar het voorbeeld van houten spelballen voor buitensporten. Soms wordt dat ook vandaag nog gedaan, met kunststof staven waaruit ballen worden 'gesneden'. Met een draaibank, een gekromd mes, heel veel geduld en nog meer expertise kom je al heel ver, zoals dit filmpje aantoont: https://www.youtube.com/watch?v=wBsib03uHw8 (British Pathé-film uit 1953 over productie bij Alf Sorrels in Londen).

Al vanaf het midden van de 19de eeuw werd met het gieten van biljartballen geëxperimenteerd, met een grote variatie aan gehieme ingrediënten: cellulose, bakeliet, houtpulp, hardingsmiddelen, fenolharsen. Niet alleen de ingrediënten zijn geheim, maar ook de constructiewijze (uit één stuk gegoten, of twee stukken die in die elkaar passen) en de polijsttechnieken om een perfecte ronding te krijgen. Overigens is de wereldleider in de productie van (gegoten) biljartballen een Belgisch bedrijf, Aramith in Callenelle bij Doornik: https://www.youtube.com/watch?v=jU-JgG3aVIM (promotiefilm van en over Aramith uit 2015). 

Dat zijn maar de twee grote basistechnieken. Meestal zijn er veel handelingen nodig om een perfecte biljartbal te krijgen. Een perfecte ronding en diameter niet eens de enige vereisten voor een biljartbal: de veerkracht is cruciaal voor het kaatsen, de hardheid is belangrijk om slijtage aan de bal zelf te verminderen en een perfecte egale gewichtsverdeling is nodig voor een rechte baan.

Reacties op dit antwoord

Er zijn nog geen reacties op deze vraag.

Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.

Beantwoord door

Dr. Karl Catteeuw

Geschiedenis van opvoeding en onderwijs, Roemeens, muziek

Katholieke Universiteit Leuven
Oude Markt 13 3000 Leuven
http://www.kuleuven.ac.be/

Zoek andere vragen

© 2008-2019
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door het
Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen