Waren er Belgen die bekend stonden om hun tegenstand tegen de Belgische kolonisatieplannen en de effectieve uitvoering ervan?

Willem, 20 jaar
17 januari 2019

Waren er onder het bewind van Leopold I en II Belgen die echt bekend waren omwille van hun tegenstand tegen de Belgische kolonisatieplannen en de effectieve uitvoering ervan en dat geregeld openbaar maakten? Waren er ook zulke tegenstanders na de overdracht van de kolonie aan de Staat? De focus met deze vragen richt zich vooral op het eerste deel.

Antwoord

Dag Willem,

Er was wel degelijk Belgische tegenstand tegen de kolonisatieplannen van zowel Leopold I als Leopold II, zij het om heel uiteenlopende redenen. Dat is trouwens ook de reden waarom er onder beide vorsten helemaal geen kolonie ontstond, maar een 'Vrijstaat' onder de persoonlijke hoede van Leopold II. Krachten pro en contra hielden elkaar in evenwicht... Vooral socialisten in het parlement waren tegenstanders van staatsleningen aan de Association Internationale du Congo.

Ook bij de overdracht van de Vrijstaat aan de Belgische staat in 1909 waren vooral in socialistische hoek tegenstanders: Georges Hubin, Louis de Brouckère, Hubert Debarsy, Georges Grimard, Henri La Fontaine, Hector Denis... Uiteindelijk zou de BWP tegen overname stemmen, op een heel aantal inthoudingen na. Die socialistische voormannen deden dat echter niet om dezelfde redenen: een kolonie zou slecht zijn voor de Belgische arbeiders, het land zou beter een internationale kolonie worden zodat alle last niet bij de Belgische staat zou liggen, de Kongolese economie zou verlieslatend zijn of worden. Principieel anti-racistische en anti-koloniale motieven zijn moeilijk te vinden in Belgische archieven. De BWP-tegenstand tegen een Belgische kolonisatie van Kongo smolt overigens in de jaren 1910 haast volledig weg.

Dat is misschien het best te illustreren met de ommeslag van Emile Vandervelde: onder Leopold II was hij een uitgesproken criticus van de behandeling van de Kongolese bevolking, en daarom werd hij net een fel voorvechter van de Belgische staat, hetgeen volgens hem de enige manier was om de situatie weer recht te trekken: Belgen moest Kongolezen beschaven, maar dan zonder de excessen van weleer. Van anti- naar pro-kolonialist...

 

Reacties op dit antwoord

Er zijn nog geen reacties op deze vraag.

Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.

Beantwoord door

Dr. Karl Catteeuw

Geschiedenis van opvoeding en onderwijs, Roemeens, muziek

Katholieke Universiteit Leuven
Oude Markt 13 3000 Leuven
http://www.kuleuven.ac.be/

Zoek andere vragen

© 2008-2019
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door het
Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen