Door wie en door wat is de Congolese burgeroorlog in 1996 ontstaan?

Bella Mira, 17 jaar
3 december 2018

In 1996 brak er een burgeroorlog in Congo, ik weet niet zo goed wie tegen wie. Het is burgeroorlog die ontstaan is door economische redenen, maar was het dan echt een burgeroorlog of oorlog met de buurlanden. Ik las dat andere Afrikaanse landen daar ook bij waren betrokken. Ook dat Congo heel rijk is aan grondstoffen, die wij ook benutten. Was de oorlog dan ontstaan omdat bepaalde Afrikaanse groepen ruziƫn over grondstoffen die ze willen verzamelen en die ze dan voor veel geld doorverkopen aan westerse landen? Gebruiken wij grondstoffen uit centraal-Afrika? Ik vind het verhaal heel complex.

Antwoord

Zoals je zelf al aangeeft, speelden heel veel factoren mee in het grootschalige geweld in het Oosten van Kongo in 1996.

Officieel was het een burgeroorlog tussen de regeringstroepen van president Mobutu Sese Seko (Forces Armées Zaroises, FAZ) enerzijds, en een federatie van rebellengroepen onder leiding van Laurent-Désiré Kabila, de Alliance de forces démocratiques pour la libération du Congo (AFDL) aan de andere kant. Die laatsten trokken vanaf oktober 1996 vanuit Kivu en Katanga op naar Kinshasa, waar ze op 17 mei 1997 de hoofdstad 'bevrijdden'. Ze vormden een amalgaam van verschillende groeperingen, waaronder de Alliance Démocratique des Peuples (DP) van vooral Banyamulenge (Hutu-rebellen uit Kivu en Rwanda), de Parti de la Révolution Populaire (PRP) van Laurent Kabila (met vooral Simbastrijders en marxisten uit Katanga), de Mouvement Révolutionaire pour la Libération du Zaïre van Nindaga Masusu (eerder samengesteld uit Tutsi-gezinde vluchtelingen in Zuid-Kivu) en de Conseil National de Résistance pour la Démocratie van André Kissasse Ngandu (veeleer oude opposanten van Mobutu - Ngandu stierf in verdachte omstandigheden in januari 1997).

Zoals je zelf al aangeeft, werden de verschillende rebellenbewegingen logistiek gesteund vanuit de buurlanden, en zijn er verschillende rapporten over Oegandese en Rwandese troepen die gevechtshandelingen deden op Kongolees grondgebied. Sommigen spreken zelfs van een 'Afrikaanse wereldoorlog', met Rwanda dat zich afkeerde van Kabila en commando-raids uitvoerde in Matadi en Karabebe, Zimbabwe en Angola die aanvankelijk Mobutu en later Kabila militair steunden om hun eigen grondgebied veilig te stellen, Oeganda dat raids uitvoerde tegen Oegandese rebellen op Kongolees grondgebied maar ook uit steunbetuiging voor bondgenoot Rwanda, en Soedan dat aartsvijand Oeganda bestreed door net die Oegandese rebellen in Kongo te steunen...

De beweegredenen waren veelerlei: er was een machtsvacuüm, er zijn bodemrijkdommen, het is er makkelijk schuilen en vluchten, veel leiders wilden zich als machtig internationaal figuur profileren door in het conflict tussen te komen, de neutrale opstelling van niet-Afrikaanse landen, het vermijden van openlijke conflicten tussen reguliere legers en het daarom uitbesteden van het vuile werk aan moeilijk te controleren milities.

Wij gebruiken veel mineralen (en diamanten, en tropisch hout) uit die conflictregio's. En het is een heel complex verhaal geworden, met steeds meer fracties en partijen die van kant wisselen. In het Engels spreekt men vaak van een Eerste Kongolese Burgeroorlog in 1996-1997 (Kabila verdreef Mobutu) en de Tweede Kongolese Burgerloorlog in 1998-2003 waarbij allerlei fracties en landen elkaar bekampen, in het dodelijkste conflict sinds de Tweede Wereldoorlog.

Reacties op dit antwoord

Er zijn nog geen reacties op deze vraag.

Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.

Beantwoord door

Dr. Karl Catteeuw

Geschiedenis van opvoeding en onderwijs, Roemeens, muziek


Oude Markt 13 3000 Leuven
http://www.kuleuven.ac.be/

Zoek andere vragen

© 2008-2018
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door het
Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen