Bevat waterkefir vitamine B12?

Charlotte, 27 jaar
11 oktober 2018

Bij een workshop rond fermentatie hoorde ik dat waterkefir B12 zou bevatten, voor zover ik kon terugvinden wordt B12 inderdaad ook bacterieel aangemaakt, maar nergens vind ik sluitend bewijs. Zit er inderdaad B12 in waterkefir (en in andere gefermenteerde producten), en is deze ook bruikbaar voor de mens? Zo zou spirulina ook B12 bevatten, maar in een onbruikbare vorm. Of blijven dierlijke producten en supplementen echt de enige bruikbare bronnen?

Antwoord

Beste Charlotte,

Twee opmerkingen voor ik je specifieke vraag beantwoord:

1) Het klopt dat vitamine B12 bacterieel wordt aangemaakt (bv. door propionzuurbacteriën, Pseudomonas spp. enz.) en het klopt ook dat vooral dierlijke producten deze vitamine bevatten. Typisch gaat het om producten (dus ook afgeleiden zoals bv. zuivel) afkomstig van herkauwers, die de juiste bacteriën in hun darmstelsel bevatten en daardoor vitamine B12 kunnen opnemen in hun lichaam. Het gaat vaak om bacteriën die vanuit de omgeving (bodem, plant, ...) de dikke darm van het dier koloniseren en daar vitamine B12 produceren. Ook bij de mens gebeurt dit, maar helaas kunnen we B12 niet meer opnemen in de dikke darm (het gebeurt in onze dunne darm). De dieren die voor ons B12 aanleveren kunnen dat wel.

2) Vitamine B12 bestaat in verschillende biologisch actieve vormen (vitameren). Er bestaan echter ook niet-actieve vormen, die we pseudovitamine B12 noemen. Pseudovitamine B12 lijkt wel sterk op de B12-vitameren, maar heeft net een andere opbouw waardoor het voor ons biologisch niet actief is. Voor bepaalde andere organismen is het dan weer wel van nut. Er bestaan momenteel verschillende technieken om het B12-gehalte van een product te bepalen (microbiologisch, chromatografisch, immunologisch, ...), maar niet alle methoden zijn even goed in het onderscheiden van de actieve en niet-actieve vormen. Wanneer een bepaald B12-gehalte vermeld wordt, zou je je altijd kunnen afvragen of dit steeds over biologisch actieve vormen gaat.

 

Ik ben even in de literatuur gedoken voor jouw vraag. Ik vond het volgende, waarmee hopelijk jouw vraag beantwoord kan worden.

Gefermenteerde dranken kunnen inderdaad vitamine B12 bevatten. Gewone kefir (op basis van melk) bevat sowieso B12 vanuit de melk. Waterkefir (op basis van water) natuurlijk niet. In gefermenteerde dranken kan vitamine B12 ook aangemaakt worden door de toegevoegde fermenterende bacteriën. Ik vond zo bijvoorbeeld enkele artikels waarin Propionzuurbacteriën werden toegevoegd aan (gewone) kefir voor de productie van B12. Rond waterkefir is blijkbaar nog niet veel gepubliceerd. Het lijkt me echter redelijk om te stellen dat dit voor waterkefir ook kan. 

Een belangrijke opmerking hierbij is dat andere fermenters (bv. bepaalde melkzuurbacteriën) de geproduceerde (of reeds aanwezige) B12 kunnen afbreken voor eigen gebruik. Deze eigenschap wordt bijvoorbeeld in de microbiologische B12-bepaling gebruikt. Het uiteindelijke B12-gehalte is dus afhankelijk van wat er initieel aanwezig was, van productie en van afbraak door aanwezige micro-organismen. Het is hierbij dus logisch dat veel afhangt van welke organismen van invloed zijn tijdens de fermentatie. Daarnaast geldt natuurlijk weer dat een biologisch actieve vorm aangemaakt moet worden en zoals gezegd is dat niet met elke analyse goed te onderscheiden. De gehaltes in niet-zuivelgebaseerde gefermenteerde dranken zijn wellicht niet al te hoog.

Ook je vaststelling voor Spirulina klopt. In de literatuur wordt inderdaad gemeld dat de B12-vorm in Spirulinatabletten hoofdzakelijk het pseudovitamine is. 

De meest geschikte bronnen voor vitamine B12 blijven voorlopg dierlijke producten. Toch is het perfect mogelijk om, mits het gebruiken van juiste supplementen, voldoende vitamine B12 op te nemen zonder dierlijke producten te consumeren.

Hopelijk biedt dit voldoende antwoord op je vra(a)g(en).

Met groetjes!
Dries

 

Reacties op dit antwoord

Er zijn nog geen reacties op deze vraag.

Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.

Zoek andere vragen

© 2008-2018
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door het
Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen