Wat is eigenlijk het verschil tussen een cijfer, een getal en een nummer?

Filip, 41 jaar
4 oktober 2018

Ik volg reeds enkele maanden revalidatie op de ergotherapie en de termen cijfer, getal en nummer worden daar vaak gebruikt. Soms bedoelen ze hetzelfde, maar wat is eigenlijk het verschil/juiste gebruik?

Antwoord

Beste Filip,

Een cijfer is een grafisch teken dat dient om een aantal voor te stellen in een bepaald talstelsel. Gewoonlijk gebruiken wij Arabische cijfers (0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9). Dat zijn er exact tien. Dat het er tien zijn, komt doordat we al heel lang gewend zijn om te rekenen met het decimale talstelsel, het talstelsel dus waarbij we tien verschillende cijfers (symbolen, tekens) gebruiken om te tellen. Decimaal = tiendelig. Het is perfect mogelijk om te rekenen met bijvoorbeeld het binaire talstelsel (met twee tekens, een 0 en een 1). In de wiskunde gebeurt dat dan ook voor sommige toepassingen. Daarnaast wordt in de wiskunde ook soms met het hexadecimale talstelsel gewerkt (met zestien tekens: 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, A, B, C, D, E, F). In deze tabel hieronder zie je het effect van de verschillende talstelsels op de vorming van getallen:

binair decimaal hexadecimaal
0 0 0
1 1 1
10 2 2
11 3 3
100 4 4
101 5 5
110 6 6
111 7 7
1000 8 8
1001 9 9
1010 10 A
1011 11 B
1100 12 C
1101 13 D
1110 14 E
1111 15 F
10000 16 10
10001 17 11
10010 18 12
10011 19 13

In de tabel hierboven staan dus getallen. Die getallen worden weergegeven met cijfers. Er zijn dus getallen die uit één cijfer bestaan en getallen die uit meer cijfers bestaan. Een getal is dus een cijfer dat of een cijfercombinatie die een hoeveelheid of een aantal uitdrukt. In de wiskunde kun je dus spreken van even getallen, oneven getallen, natuurlijke getallen, gehele getallen, reële getallen ... In deze context kan dus nooit over cijfers gesproken worden, want dat zijn de tekens waarmee de getallen geschreven kunnen worden.

En nog iets over de cijfers. Ik sprak al over de Arabische cijfers. Daarnaast bestaan ook de Romeinse cijfers: I, V, X, L, C, D, M. Daarmee kunnen op een totaal andere manier dan met Arabische cijfers getallen gevormd worden.

1 = I
2 = II
3 = III
4 = IV
5 = V
6 = VI
7 = VII
8 = VIII
9 = IX
10 = X

De woorden die wij hebben om getallen te noemen (wat iets anders is dan de weergave van die getallen in cijfers), verwijzen soms nog naar oude telwijzen die afwijken van het decimale tellen, bijvoorbeeld in het Frans quatre-vingts, wat letterlijk vier-twintig betekent. Dat toont aan er vroeger andere systemen bestaan hebben om te tellen dan het decimale talstelsel.

Een nummer is een getal dat een plaats in een reeks aanduidt. Telefoonnummers, huisnummers, busnummers, bankrekeningnummers enzovoort zijn voorbeelden van nummers. Ook het rugnummer van sporters (voetballers, hardlopers ...) is een voorbeeld van een nummer. Je kunt een nummertje trekken om je beurt af te wachten in de winkel. Er zijn lotnummers. Je bankkaart heeft een nummer. Als lid van een vereniging heb je een lidnummer. Enzovoort. Nummers schrijven we in tekst doorgaans altijd met cijfers, zelden of nooit voluit met woorden. Bij getallen is dat anders. Voor het voluit of in cijfers schrijven van getallen in doorlopende tekst gelden lichtjes ingewikkelde regels. Die kun je bijvoorbeeld hier vinden. Cijfers schrijven we altijd in cijfers, want anders zijn het geen cijfers.

Met hartelijke groet,

Peter Debrabandere

 

 

 

Reacties op dit antwoord

Er zijn nog geen reacties op deze vraag.

Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.

Zoek andere vragen

© 2008-2018
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door het
Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen