Konden gevangenen in een concentratiekamp een deal maken met een bewaker?

kavita, 25 jaar
26 september 2018

Konden gevangenen zoals joden, zigeuners deals maken met bewakers om in leven te blijven of konden ze alleen bevoorrecht worden, om iets langer te blijven leven, zoals in het verhaal van de tatoeƫerder van Auschwitz?

Antwoord

Interessante vraag. Bij het beantwoorden moeten een paar dingen uit elkaar gehouden worden. Ten eerste het onderscheid tussen een concentratiekamp en een uitroeiingskamp. In een exterminatiekamp, zoals Auschwitz-II (Birkenau Monowitz) was bijna iedereen een vogel voor de kat. Als je niet op de Rampe (het perron naast de deportatietrein, eerst buiten Birkenau later in het kamp zelf) werd geselecteerd voor onmiddellijke vergassing (te oud, te jong, te zwak, te ziek, te mismaakt...) dan ging je een werkcommando in waar je uitgebuit en uitgeput werd. Een minderheid van de Joden kon hieraan ontkomen omdat ze bruikbaar waren voor de SS. Primo Levi, een Italiaans chemicus, ging naar Auschwitz-III (Buna-Monowitz een reusachtig bedrijf van de chemiereus IG-Farben dat nog lang na de oorlog werd gebruikt) om er als chemicus te werken in de kamp annex dat bedrijf. De man overleefde het en schreef verscheidene ooggetuigenverslagen waarvan 'Als dit een mens is' sterk aanbevolen lectuur is. Doen! Een ander voorbeeld is de Belgische jodin afkomstig uit Borgerhout (Marinisstraat, er hangt een gedenkplaat voor haar) die in Birkenau terechtkomt. De vrouw is mooi en beheerst verscheidene talen. Ze is bruikbaar als tolk en wordt in die functie ingezet. Dankzij die functie had ze relatief vrije doorgang tot alle van elkaar gescheiden delen van het kamp Birkenau, leerde ze Edek Galinski kennen, werden ze verliefd en ontsnapten ze uit Auschwitz (ze waren niet de enigen die daarin slaagden). Maar ook zij werden teruggegrepen en als gruwelijk voorbeeld voor de verzamelde gevangenen in respectievelijk het vrouwen- en mannenkamp terechtgesteld, ter dood gebracht. Het verhaal van Mala Zimetbaum heb ik gereconstrueerd in een bepaald hoofdstuk van 'Met de dood voor ogen' (een boek uit 1987 dat u desgewenst op mijn website terug kunt vinden: www.serendib.be, klik op 'boeken').

Zo zijn er wel meer verhalen. Niet vergeten ook dat SS'ers niet over één kam geschoren mogen worden. Ook SS'ers waren mensen met gevoelens, sympathieën en antipathieën.

De overlevingskansen in concentratiekampen (waar in principe géén joden en zigeuners terechtkwamen behalve als politieke tegenstander van het nazi-regime en ook naar het einde van de oorlog toe, na de ontruiming van Auschwitz in januari 44) lagen heel wat hoger dan in de uitroeiingskampen (zie grafieken in mijn eerder genoemd werk). Men haspelt deze kampen te makkelijk door elkaar. Dat is een onderdeel van de demonisering van het naziregime, SS'ers etc... Zie daar desgewenst over mijn 'De mens voorbij': veel van wat tijdens het Derde Rijk werd uitgevoerd zat er wereldwijd aan te komen.

Reacties op dit antwoord

Er zijn nog geen reacties op deze vraag.

Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.

Zoek andere vragen

© 2008-2018
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door het
Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen