Hoe kun je iets vacuüm verpakken?

Lotte, 11 jaar
13 september 2018

Antwoord

Dag Lotte,

Eigenlijk is het niet zo moeilijk om te doen. Kort uitgelegd plaats je een product in een verpakking (bv. een zakje), verwijder je de lucht in het zakje door een lage druk aan te leggen (met behulp van een vacuümpomp) en daarna sluit je de verpakking (bv. dichtlassen onder invloed van warmte).  

Er zijn uiteraard veel verschillende mogelijkheden om dit te doen:

  • Je kan variëren in verpakking. Er bestaan bijvoorbeeld "krimpfolies" die onder invloed van hitte heel nauw rond je product sluiten en in de industrie kan het zakje nog gevormd worden met grote rollen plastic folie en die folie wordt op de juiste plaatsen aan mekaar gesmolten met het product ertussen.
  • Je kan variëren in vacuüm(onder)druk. Afhankelijk van hoe laag de druk is die toegepast wordt alsook hoe lang dit aangehouden wordt, wordt meer gas verwijderd, ook bijvoorbeeld uit poriën/holtes in het product. Je kan wel begrijpen dat er meer gas "gevangen" zit in bv. brood dan in een stuk chocolade. Overgebleven gassen in het product zullen terug in evenwicht treden met de omgeving in de verpakking en het vacuüm uitzicht kan dan verloren gaan.
  • Je kan verschillende machines toepassen. Hier in ons labo staat een kleine vacuümkamer waar je verpakkingeen één voor één in verpakt. In de industrie moet het veel sneller gaan, dus bestaan er automatische systemen, soms zelfs met meerdere vacuümkamers tegelijk.

Het doel van vacuümverpakken kan ook verschillend zijn. Als het gaat om levensmiddelen, wordt vaak getracht om producten langer houdbaar te maken door lucht (en dus ook zuurstof) te verwijderen. Hierdoor kunnen bepaalde micro-organismen niet meer groeien, kunnen bepaalde chemische processen niet meer doorgaan enz. Ook neemt een product zo veel minder plaats in, wat kostenbesparend kan zijn bij transport en bewaring. Daarnaast wordt het ook wel eens gebruikt in de keuken voor het vacuümgaren van producten bij lage temperatuur (sous-vide).

Een andere vorm van vacuümverpakken is bijvoorbeeld "wecken". Je kent misschien de glazen weckpotten met glazen deksel, metalen beugel en rubberen (vaak rode) ring. Deze worden (nu minder dan vroeger) gebruikt om producten "in te maken". Ook zo wordt een langere houdbaarheid bekomen. De potten worden gevuld, afgesloten en in een waterbad gesteriliseerd. Door de warmte ontsnapt de lucht in de pot (deze zet uit = overdruk). Na afkoelen wordt vervolgens een onderdruk gecreëerd. Door de ring blijft de pot na afkoelen luchtdicht onder lage druk. Bij het openen trek je aan de rubberen ring om het vacuüm te verbreken en hoor je de lucht binnendringen.

 

Hopelijk geeft dit antwoord je al een beeld van hoe vacuümverpakken in zijn werk gaat. Je kan zelfs nog een stapje verder gaan en andere gassen dan lucht in de verpakking brengen. Dan heet dit gasverpakken of modified atmosphere packaging. Dit kan nodig zijn als éxtra bewaarstap of om breekbare producten zoals chips te bewaren, die stuk zouden gaan bij vacuümverpakken.

 

Groetjes,
Dries

Reacties op dit antwoord

Er zijn nog geen reacties op deze vraag.

Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.

Zoek andere vragen

© 2008-2018
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door het
Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen