Waarom is de temperatuur van het bloed bij alle zoogdieren en ook bij de mens ca. 37 graden?

Fernand, 72 jaar
20 juli 2018

Als boerenzoon weet ik dat de temperatuur van het bloed van onze huisdieren zoals paarden, koeien, varkens enz.. zowat identiek is aan dat van de mens en ca. 37 graden is. Echter, dit is niet enkel geldig voor onze huisdieren maar ook voor alle zoogdieren. Vandaar de volgende vragen : a) Waarom is dit ? en waarom min of meer exact die 37 graden ? b) De omgevingstemperatuur is meestal lager dan de temperatuur van ons bloed wat inhoudt dat we heel wat calorieen (dus eten) om ons lichaam op temperatuur te moeten houden. Een enorme besparing van dit calorie verbruik zou kunnen veroorzaakt worden indien de temperatuur van ons lichaam en ook van de zoogdieren wat meer variabel zou zijn en meeloopt met de omgevingstemperatuur. Voorbeeld : stel, - de omgevingstemp. 10 graden, dan lichaamstemp. b.v.20 graden.: - de omgevingstemp. 25 graden, dan lichaamstemp. b.v. 35 graden De vraag is dan ook : waarom zijn we niet volgens deze methode geevolueerd ?

Antwoord

Al onze levensfuncties, zoals spierwerking, spijsvertering, hersenwerking enz, worden bepaald door de stofwisseling in onze cellen. De stofwisseling bestaat uit honderden biochemische reacties die gekatalyseerd worden door enzymen. Dit zijn gespecialiseerde eiwitmoleculen waarvan de functie afhankelijk is van ondermeer de temperatuur. Hoe hoger de temperatuur, hoe beter de enzymen kunnen werken, en dus ook hoe efficiënter de biochemische reacties van onze stofwisseling. Maar als de temperatuur 40°C of meer bereikt, verliezen de enzymen volledig hun werking. Dus de optimale "bedrijfstemperatuur" voor onze enzymen ligt rond de 37°C. Vergelijk het een beetje met een verbrandingsmotor, als die te koud is werkt hij niet efficiënt, en als hij te warm loopt ook niet - hij heeft een optimale bedrijfstemperatuur.

Dit is eigenlijk zo voor bijna alle andere levende wezens, inclusief bacteriën, de allersimpelste organismen. Bacteriën groeien het best bij ongeveer 37°C. Gistcellen bv. ook - daarom rijst brooddeeg beter als het opgewarmd wordt (maar niet meer dan 40°C, want dan stopt de gisting ook).

Zoogdieren en vogels zijn zo geëvolueerd dat ze behoorlijk veel energie steken in het in stand houden van een constante lichaamstermperatuur. Hierdoor werkt hun stofwisseling altijd in optimale omstandigheden. Daardoor kunnen ze zeer actief bewegen, vliegen zelfs, snel voedsel verteren, hogere hersenfuncties ontwikkelen. 

In het scenario dat u voorstelt, zouden wij bij een omgevingstemperatuur van 10°C en een lichaamstemperatuur van 20°C een tragere, minder efficiënte stofwisseling hebben. Hierdoor zouden we trager gaan bewegen, niet meer in staat zijn tot grote inspanningen, veel trager ons voedsel verteren, en niet meer helder kunnen denken. Dat is wat er gebeurt met reptielen zoals een hagedis, die koudbloedig zijn: ze kruipen in de zon of op een warme rots om hun lichaamstermperatuur te verhogen en hun stofwisseling te activeren, of anders moeten ze in een spleetje kruipen en afwachten tot het buiten warmer wordt. Zoogdieren en vogels kunnen echter ten allen tijden zeer actief zijn, ook 's nachts als het kouder wordt, bij slecht weer of in de winter, in koude gebieden waar geen reptielen kunnen leven. En ze kunnen veel langer rennen, springen, vliegen enz. Dankzij hun immer actieve stofwisseling die mogelijk wordt gemaakt door een constante optimale bedrijfstemperatuur voor de enzymen.

Reacties op dit antwoord

Er zijn nog geen reacties op deze vraag.

Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.

Zoek andere vragen

© 2008-2022
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door EOS vzw