Kan je een haan (kip) laten castreren?

Chris, 33 jaar
10 juli 2018

We hebben een tiental hennen en 1 haan. We zouden graag de haan houden, maar wensen geen kuikens en ik dacht aan het dier te laten castreren, om nakomelingen te voorkomen. Is castratie bij vogels (pluimvee) mogelijk?

Antwoord

Beste Chris,

Het casteren of "kapoenen" van hanen is een chirurgische techniek die reeds van oudsher gekend is, maar in België tegenwoordig door de wet verboden is, tenzij bij diergeneeskundige noodzaak (bv. wegname van een teelbaltumor).

Het castreren van dieren om foktechnische redenen (onvruchtbaar maken, onderdrukking van typisch mannelijk gedrag, beogen van gewichtsaanzet (een vroeg gecastreerde haan wordt 2x zo zwaar!),...) hoort volgens de wet dierenwelzijn thuis onder de "ingrepen op gewervelde dieren met beschadiging of verwijdering van gevoelige lichaamsdelen tot gevolg". Deze ingrepen zijn per definitie verboden, tenzij ze op een toegelaten lijst voorkomen (bijlage K.B. 17/05/2001). Terwijl het castreren van onze klassieke huisdieren (zoogdieren) wel degelijk in deze lijst opgenomen is, is dit voor vogels, en pluimvee in het bijzonder, niet het geval.

Het kapoenen is dan ook een ingreep die niet zonder risico is. Bij vogels blijven de teelballen inwendig in de buikholte aanwezig, en dienen ze dus chirurgisch, onder volledige verdoving, via een flankincisie achter de ribben benaderd te worden. Ze liggen daarenboven zeer dicht bij de nieren en de grote bloedvaten en zijn deels bedekt door de luchtzakken. Accidentele schade aan deze omliggende structuren heeft onmiddellijk serieuze tot zelfs fatale gevolgen voor het dier.

Alternatief is het chemisch casteren door het toedienen van een hormonaal depot-preparaat om de geslachtsactiviteit gedurende enkele maanden te onderdrukken. De middelen die in de literatuur aangeraden worden, zijn evenwel niet verkrijgbaar in België. Vergelijkbare preparaten bestaan er voor de hond en de fret, maar hun dosis en effect bij gevogelte moet nog beter onderzocht worden. Bij de haan is voorlopig enkel een merkbaar effect op het kraaien vastgesteld (significant minder). De benodigde dosis om de voortplanting te inhiberen zou bij vogels ook vele malen hoger zijn dan voor zoogdieren.

Wil je geen kuikens, maar wel eieren, dan is het beste gewoon de haan gescheiden te houden van de hennen.

 

 

Reacties op dit antwoord

Er zijn nog geen reacties op deze vraag.

Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.

Zoek andere vragen

© 2008-2018
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door het
Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen