Kan een dier in de vrije natuur neurotisch worden?

waldo, 69 jaar
27 mei 2018

Dat een hond rare trekjes van zijn baas overneemt, lijkt me niet onmogelijk. Of wanneer hij slecht behandeld wordt, kan hij kwaadaardig worden. Maar wanneer het dier in de vrije natuur leeft, niet noodzakelijk in de jungle, maar gewoon de vogels bijvoorbeeld die ons in de stad en de buiten omringen, kunnen zij ook 'gestoorde' karaktertrekken ontwikkelen?

Antwoord

Dag Waldo

 

Gedrag is iets complex. Het is een resultaat enerzijds aangeboren (nature) maar ook aangeleerd (nurture).

Aangeboren gedrag betekent instinctief gedrag, denk aan het trappen met de voorpootjes van de kittens tegen de melkklieren van de kattin om melk te laten lopen.

Aangeleerd gedrag is onder andere gedrag dat een positieve ervaring heeft opgebracht. Bijvoorbeeld: een hond gaat zitten op commando van het baasje, omdat dit beloond wordt met een snoepje. In de vrije natuur kan geduld oefenen om een prooi te vangen beloond worden door meer kans om de prooi effectief te vangen. Aangeleerd gedrag kan ook komen vanuit een negatieve ervaring, zoals u aanhaalt: een hond kan reageren op bepaalde gedragen van de baas als hij weet dat dit kan leiden tot pijn of ongemak. Indien een hond rare trekjes vertoont en het baasje dit beloont met zijn aandacht, is de kans groot dat de hond dit zal herhalen om opnieuw die beloning te ontvangen.

Aangeleerd gedrag kan ook door imitatie van andere dierenen, dus een kitten dat opgegroeid is tussen pups zal anders door het leven gaan dan een kitten dat tussen andere kittens is opgegroeid.

Opgelet, de aanleg voor leergedrag is wel weer erfelijk bepaald. Sommige dieren kunnen beter iets aanleren dan anderen: een hond is hier beter in dan een kanarie.

Een gedrag is abnormaal als er geen doel mee bereikt wordt en het normale functioneren in de weg zit. De natuur regelt zichzelf eigenlijk: indien de kans op overleven en voortplanten verkleint zal dit gedrag zich niet verspreiden onder de diersoort. Het leuke is: aanvankelijk  'gestoorde' karaktertrekken kunnen een groot voordeel opleveren voor dat dier en mogelijks verder verspreiden omdat deze dieren net een grotere kans hebben op overleven en voortplanten. Bijvoorbeeld: wolven die plots een kilometer zwemmen om op een ander eiland een verse bron van prooidieren aan te boren, zullen beter overleven en hun pups zullen ook leren zwemmen naar voorbeeld van hun ouders.

Kortom, denk niet te snel dat dieren 'rare' trekken vertonen, er zit meestal een reden achter.

 

Reacties op dit antwoord

  • 22/07/2018 - waldo (vraagsteller)

    Dank u voor het uitgebreide antwoord. Ik begrijp nu het achterliggend mechanisme. Van een yogi las ik laatst volgende tekst: "Kan een boom gedeprimeerd zijn? Kan een vogel opgegeten worden door angst? Kan een dier neurotisch zijn? Neen! Zo werkt het leven niet. Enkel de mens is zo. En waarom? Omdat hij denkt veel te weten terwijl hij niets weet". Groet, Waldo van Gheluwe.

Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.

Zoek andere vragen

© 2008-2020
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door het
Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen