Was de mens eerst een aap of had hij de vorm van apen?

karam, 16 jaar
27 februari 2018

Antwoord

Beste Karam,

een goede vraag die je stelt, want het gaat hier inderdaad over twee verschillende zaken. Als met 'de mens' bedoeld wordt, de soort Homo sapiens (waartoe wij behoren), dan is het correct te stellen dat die eerst een aap was, als daarmee bedoeld wordt dat een vroege voorouder van Homo sapiens een aap was. Maar strikt genomen, is er op dat moment nog geen sprake van de soort 'mens'. Als analogie voor wat de terminologie betreft, kan je ook niet stellen dat een F-16 straaljager 'eerst een houten vliegtuig was', maar kan je wel zeggen dat de voorloper van de F-16 ooit een houten vliegtuig was.

Wat de vorm betreft, is het dan zo dat die vroege voorouder van de mens inderdaad typische kenmerken had, waardoor die als 'aap' kan beschouwd worden. De voorouder van de mens had dus de vorm van apen, maar niet de mens zelf. Het is die voorouder die in de loop van miljoenen jaren evolutie steeds aanleiding heeft gegeven tot nieuwe apen, die steeds meer en meer begonnen te veranderen van vorm, tot het punt dat die er niet meer uit zag als een typische aap, maar unieke kenmerken begon te vertonen (zoals bvb op twee benen lopen, langgerekt zijn, niet meer in bomen klimmen, geen staart meer, enz). Omwille van die unieke kenmerken werd die dan op bepaald moment als 'mens' bestempeld, en niet meer als 'aap'. Er is zelfs nog een tussenstap: sommige apen zijn geëvolueerd tot mensapen, waarbij sommige mensapen zijn geëvolueerd tot mensachtigen, waarbij uiteindelijk één groep van mensachtigen aanleiding heeft gegeven tot 'de mens' (Homo sapiens).

Maar er kan hier nog een derde nuance worden gemaakt, nl. op basis van de voorouderlijke groep waartoe een soort behoort. Om de analogie met de F-16 te maken, de F-16 behoort tot de groep van de 'vliegtuigen', en is dus ook een 'vliegtuig'. Wel, zo kan je ook stellen dat in de ruime zin, de mens behoort tot de apen, want hij is evolutief ontstaan uit apen. De term 'apen' heeft namelijk een dubbele betekenis: in de enge zin wordt daarmee verwezen naar de echte apen (zoals kapucijnapen, bavianen, klauwaapjes, spinapen, mandril, ...) (in het Engels aangeduid met 'monkeys'), maar in de brede zin wordt hiermee ook verwezen naar 'de apen en alles wat daaruit geëvolueerd is'. Vanuit dat perspectief kan je dus zeggen dat de Homo sapiens een mens is, maar ook een mensachtige is, maar ook een mensaap is, en ook een aap is, evenals hij een primaat is, en een zoogdier is, en een viervoeter is, en een gewervelde is, en een dier is, en een meercellige is, ...

Hopelijk verduidelijkt dit alles een beetje.

mvg

Dominique Adriaens

Reacties op dit antwoord

Er zijn nog geen reacties op deze vraag.

Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.

Zoek andere vragen

© 2008-2020
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door het
Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen