Klopt het dat regenwater vroeger de norm was om aan onze drinkwaterbehoefte te voldoen?

Els, 35 jaar
29 augustus 2017

Had iedereen thuis dan een regenput? Ik vraag mij gewoon af hoe het leven was, vóór er waterleidingen waren. Alvast bedankt!

Antwoord

Beste Els,

 

Waterleidingen voor drinkwater zijn inderdaad relatief jong. Ze werden geleidelijk ingevoerd in vanaf de helft van de negentiende eeuw, en dat gebeurde vaak op privé initiatief van bevolking en bedrijfjes. De kwaliteit van het water was niet altijd even goed: soms ging het simpelweg om rivierwater dat men via leidingen naar de stad voerde. In het begin van de twintigste eeuw kwam de invoer van drinkwaterleidingen massaal op gang, en begonnen overheden een grotere rol te spelen. De kwaliteit van het drinkwater begon ook te verbeteren, doordat men het water behandelde met steeds beter wordende technieken. Van de jaren twintig/dertig tot nu werden in opeenvolgende sprongen wetten en regels vastgelegd die de drinkwaterkwaliteit en -voorziening moesten verbeteren.

 

Vóór dit alles waren de mensen aangewezen op ongezuiverd, natuurlijk water uit bronnen, meren en rivieren, of grondwater. Je hebt zeker wel gehoord van de aquaducten waarmee de Romeinen bronwater uit de bergen naar de drinkfonteinen van de stad leidden, maar deze technologische hoogstandjes waren de uitzondering. Tot een stuk na de middeleeuwen haalde men zijn drinkwater voornamelijk uit putten. Deze konden openbaar zijn of privé, voor wie het zich kon veroorloven, maar ze hadden allemaal hetzelfde nadeel: het water was vaak erg vervuild. Zeker in de steden lag zo'n put al eens akelig dicht bij iemands beerput, en er waren dan ook regelmatig uitbraken van ziektes zoals tyfus en cholera. Later werden de putten met emmers vervangen door handpompen, maar het risico op besmetting bleef. Men had er geen idee van dat het water vol zat met ziekteverwekkers.

 

Toch werd water niet vaak gedronken. Al vanaf de oudheid wist men dat het drinken van onbehandeld water tot gezondheidsproblemen kon leiden, en gaf men de voorkeur aan gefermenteerde dranken zoals bier, wijn en mede, waarin bacteriën niet meer actief zijn. Men wist zeer goed dat men ziek werd van het drinken van stilstaand water uit bassins of plassen. Waarom was pompwater dan toch één van de oorzaken van de grote cholera-epidemieën van de negentiende eeuw? Wellicht was men minder weigerachtig om water uit een pomp te drinken, en dat in combinatie met het gebruik van pompwater voor wassen en het huishouden, en een sterke bevolkingstoename in de steden waardoor ziektes sneller verspreidden. Hoe het ook zij, pas in 1858 ontdekte de arts John Snow (jawel, deze man was al een held lang vóór het bestaan van Game of Thrones) dat een cholera-uitbraak in Londen kon teruggebracht worden tot één enkele pomp in Broad Street die besmet was met fecaal materiaal uit een oude beerput die nog geen meter verder zat. Dit wordt gezien als het kantelpunt waarbij men langzaam de rol van ziektekiemen uit afvalwater op de besmetting van drinkwater en de overdracht van ziektes begon te beseffen. Niet lang daarna werden rioleringen aangelegd, eerst in Londen en Parijs en daarna in andere grootsteden, iets wat niet meer gebeurd was sinds de Romeinse tijd. Tegelijk begon ook de zoektocht naar steeds zuiverder drinkwater en de uitbouw van ons drinkwaternetwerk...

 

Vriendelijke groeten,

Francis Meerburg

Reacties op dit antwoord

Er zijn nog geen reacties op deze vraag.

Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.

Zoek andere vragen

© 2008-2017
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door het
Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen