Erbij zitten voor spek en bonen. Vanwaar komt deze uitdrukking?

Nina, 61 jaar
15 mei 2017

Antwoord

Er voor spek en bonen bij zitten (ook voor spek en bonen meedoen) betekent ‘niet echt meedoen, niet meetellen’. Je mag wel meedoen maar je hebt geen stem of invloed en er wordt geen rekening met je gehouden. Bij wedstrijden of spelletjes betekent voor spek en bonen meedoen dat je deelname niet van invloed is op het wedstrijd- of spelverloop.

Volgens het Groot Uitdrukkingenwoordenboek van Van Dale (2006) betekende de uitdrukking oorspronkelijk “meewerken zonder er geld mee te verdienen met voedsel als vergoeding”. Spek en bonen werden vroeger als een eenvoudige maar krachtige kost gezien. Volgens het Etymologisch Woordenboek van van Veen en van der Sijs (1997) kan voor spek en bonen meedoen oorspronkelijk betekend hebben “geen loon verdienen maar slechts het genadebrood”. In de 18e eeuw kon ‘spek en bonen’ ook verwijzen naar studentenhaver (rozijnen en amandelen), wat doet denken aan de gelijkaardige uitdrukking voor zoete koek meedoen (‘voor de aardigheid meedoen’).

Dezelfde betekenis wordt in andere talen veelal via andere beelden opgeroepen. In de vertalende woordenboeken van Van Dale wordt de uitdrukking voor spek en bonen meedoen/erbijzitten onder andere vertaald door ‘het vijfde wiel aan de wagen’ (Duits), ‘voor boter meetellen’ (Frans), ‘(puur) ter decoratie erbijzitten’ (Italiaans, Engels, Spaans).

(Het antwoord op deze vraag is ook reeds terug te vinden bij de taaladviezen van OnzeTaal (zie link).)

https://onzetaal.nl/taaladvies/voor-spek-en-bonen-meedoen

Reacties op dit antwoord

  • 06/07/2017 - Nina(vraagsteller)

    OK. Bedankt voor de klare uitleg! Tot een volgende!

Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.

Beantwoord door

Dr. Katrien Verveckken

Spaanse Taalkunde Cognitieve Taalkunde, Semantiek, Morfosintaxis, Pragmatiek

Katholieke Universiteit Leuven
Oude Markt 13 3000 Leuven
http://www.kuleuven.ac.be/

Zoek andere vragen

© 2008-2017
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door het
Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen