Had het Nederlands een invloed op het Engels onder het bewind van Willem III van Oranje?

Willem, 18 jaar
28 februari 2017

Het Engels is de voorbije millennia beïnvloed door het Noors van de Vikingen en het Frans van de Normandiërs, maar is het ook beïnvloed geweest door het Nederlands ten tijde van Willem III van Oranje die een Nederlander was?

Antwoord

Ongeveer 1 van elke honderd Engelse woorden, heeft Nederlandse wortels. Die dateren echter niet lang niet allemaal uit het einde van de 17de eeuw.

  • Beide talen zijn ontstaan uit West-Germaans, en delen daardoor veel meer woordenschat dan de 1% hierboven: boek-book, diep-deep, baas-boss. Dat West-Germaans haalde dan weer de mosterd bij volkslatijn en proto-Germaans aan het begin van onze jaartelling.
  • Zowel Oud-Nederlands als Engels kenden 'ingveonismen' in het eerste milennium: het verdwijnen van de letter n voor een eindmedeklinker (Fünf -> vijf, five), klinkerverschuivingen (u -> i - > e, of aa -> ee), vereenvoudiging van werkwoordverbuigingen. Dat gebeurde wellicht gelijktijdig rond de Noordzee (dus vooral Engels, Fries en Vlaams, minder in het Brabants, Hollands of Limburgs)
  • Vanaf Willem de Veroveraar, die in 1066 veel Vlamingen had ingelijfd, maakten veel termen de oversteek naar Engeland:
    • Vooral militaire termen (bolwerk - bulwarck, verloren hoop-zelfmoordcommando's - forlorn hope, verlof - furlough, aanslag - onslaught),
    • waterkundige woorden (dijk - dyke, landschap - landscape) en
    • nautische woordenschat (kielhalen - keelhaul, stuurboord - starboard, schipper - skipper)
  • In de 15de-16de eeuw, doken enkele Nederlandse kunsttermen op in het Engels (landschap - landscape, stilleven - still life).
  • In de Gouden 17de Eeuw kwamen daar vooral
    • wetenschapstermen bij ('drooggoed'-medicijnen - drugs, kwakzalver - quack)
    • culinaire termen (wafel - waffle, saus om in te dop(p)en - dope) en
    • jachttermen (de kooi met lokeenden - decoy, bos - bush)

'King Billy' kwam net op het einde van die sterke, haast eenzijdige beïnvloeding van Nederlands op Engels. William III werd vaak als buitenlander aanzien, hetgeen verklaart waarom Daniel Defoe herhaaldelijk zijn verdediging op zich nam in zijn gedicht-pamfletten The True-Born Englishman (1701) en The Mock-Mourners (1702). William probeerde zich zelf zo Engels mogelijk te presenteren, en was ook gedeeltelijk in het Engels en in Engeland opgevoed. Hij heeft dus eerder weinig kunnen doen om het Nederlands het Engels te doen beïnvloeden.

  • Joseph M. Williams, Origins of the English Language: A Social and Linguistic History. New York: Free Press (1975, 1986)
  • T. Pyles, & J. Algeo, The Origins and Development of the English Language. Fort Worth: Harcourt College Publishers (1993)
  • Michael Pye, The Edge of the World: How the North Sea Made Us Who We Are. London: Viking (2014)

 

Reacties op dit antwoord

Er zijn nog geen reacties op deze vraag.

Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.

Beantwoord door

Dr. Karl Catteeuw

Geschiedenis van opvoeding en onderwijs, Roemeens, muziek

Katholieke Universiteit Leuven
Oude Markt 13 3000 Leuven
http://www.kuleuven.ac.be/

Zoek andere vragen

© 2008-2020
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door het
Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen