Vanaf welke hoogte wordt de kromming van de aarde zichtbaar?

Steffen, 38 jaar
11 januari 2017

Hoe hoog moet je gaan, of m.a.w. hoe ver moet je van het aardoppervlak verwijderd zijn om de bolling van de aarde te kunnen zien? De aarde is rond. Maar als je over zee uitkijkt naar de horizon, dan vormt deze altijd een rechte lijn. Dat komt doordat wij maar zo'n klein stukje van die enorme aardbol kunnen zien, dat het voor ons altijd recht lijkt. Van een grotere afstand, vanuit de ruimte is duidelijk te zien dat de aarde rond is. Als je nou met een raket o.i.d. de aarde verlaat en je kijkt heel de weg uit het raam. Dan zal op een gegeven moment de horizon van een rechte lijn langzaam veranderen in een steeds verder krommende lijn, totdat je zo ver bent dat je uiteindelijk kan zien dat het een bol is. Vanaf welke hoogte begint die kromming zichtbaar te worden?

Antwoord

Dat gebeurt heel geleidelijk, zoals je zelf aangeeft. Het is zoals vragen vanaf welk moment het 's ochtends klaar is. Daarvoor bestaan wel definities (burgerlijke schemering, astronomische schemering) maar ook dat zijn kunstmatig gedefinieerde grenzen om een geleidelijk verlopend proces te karakterizeren. Dergelijke definities zijn vooral van belang omdat ze consistentie kunnen leveren. Zoiets van: "als we het niet kunnen perfect doen, laat het ons dan ten minste allemaal op dezelfde manier doen zodat we onderling kunnen vergelijken."

Als we kijken naar ervaringen van astronauten wordt voor het eerst heel expliciet melding gemaakt van die kromming door astronauten van het Gemini-project, dat het Apolloproject voorafging en waarin alle belangrijke aspecten van het Apolloproject getest werden zoals: duur van een vlucht, verandering van baan, rendez-vous en koppeling van andere ruimtetuigen en ruimtepakken (als voorbereiding op maanpakken).

Tijdens een van de latere vluchten (Gemini 11) werd in dat kader tot op een hoogte van 1300 km gevlogen, terwijl de "normale" baanhoogte van Gemini eerder een paar honderd kilometer was. Astronaut Peter Conrad die eerder al met Gemini 5 gevlogen had was toen uitstekend geplaatst om te vergeljken en vertelde dat de kromming duidelijk zichtbaar was. Maar ook op foto's in lagere banen (vb 250km) is de kromming te zien.

Zichtbaar is ook niet hetzelfde als meetbaar op een foto. Dat laatste zou al mogelijk zijn vanaf een hoogte van zo'n tien kilometer. Op een foto kan je immers digitaal een rechte lijn toevoegen en dan kijken of de horizon afwijkt. Maar dat zal ook weer afhangen van de resuloutie van de foto en van de hoek naar links of rechts je de meting doet. Zichtbaar, daar is dus geen concreet vast getal op te plakken. Het gaat geleidelijk, maar vanaf een paar 100km is het zichtbaar zonder er moeite voor te doen.

Reacties op dit antwoord

Er zijn nog geen reacties op deze vraag.

Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.

Beantwoord door

prof.dr. Paul Hellings

Vakgroep Wiskunde, Fac. IIW, KU Leuven

Katholieke Universiteit Leuven
Oude Markt 13 3000 Leuven
http://www.kuleuven.ac.be/

Zoek andere vragen

© 2008-2016
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door het
Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen