Waarom is het zo belangrijk tot welke strekking (progressief of conservatief) een rechter in het Amerikaanse hooggerechtshof behoort?

Tim, 27 jaar
9 november 2016

De president van mag Amerika mag rechters voordragen om te zetelen in het hooggerechtshof. Een democratische president kiest voor progressieve rechters en een republikeinse president voor conservatieve rechters. Hoe komt het dat die rechters hun stempel zodanig op de maatschappij kunnen drukken? Het is toch het parlement dat de wetten stemt?

Antwoord

Beste Tim,

Zoals men ook kan zien aan het belang van het kiescollege bij de presidentsverkiezingen, blijft het Amerikaanse bestel sterk steunen op de individuele staten die samen de VS vormen. Hillary Clinton won qua totaal aantal burgerstemmen, maar Donald Trump wint het presidentschap, omdat hij in het kiescollege meer kiesmannen wist te vergaren: dat kiescollege is een element in het proces dat de staten een zeg geeft.

Het uitvaardigen van wetten is in de VS eveneens in sterke mate een zaak van de staten, niet van het congres (= parlement) in Washington DC. Het hooggerechtshof is het organisme dat een oordeel kan uitspreken over de vraag of zo'n staatswet wel in overeenstemming is met de grondwet. Maar daarnaast is het ook zo dat de wetten van het congres (want die zijn er natuurlijk ook, maar in mindere mate dan in sommige andere gefederaliseerde landen) eveneens kunnen worden aangevochten voor het hooggerechtshof. Opnieuw wordt het hof in essentie gevraagd na te gaan of de gecontesteerde wet niet indruist tegen de grondwet (= Constitution + Amendments). De interpretatie van die documenten uit de achttiende eeuw is natuurlijk onderhevig aan hedendaagse opvattingen.

Het lijkt vreemd voor ons Europeanen dat Amerikanen zoveel macht geven aan een kleine groep rechters (9 personen), maar het is in overeenstemming met de argwaan van de Founding Fathers van de VS tegenover zowel de uitvoerende macht (president en kabinet) als de wetgevende macht (de parlementen). Er moest, in hun opvatting, ook een sterke juridische macht zijn, die controle kan uitoefenen op de twee andere takken van het bestuur, en zo nodig hen terugfluiten. Alleen op die manier, geloofden ze, konden de uitwassen vermeden worden van de Europese heerschappijen waaraan ze ontvlucht waren. De 9 rechters zijn voor het leven benoemd (de oudste is momenteel 83; er is ook iemand van 80; de gemiddelde leeftijd is bijna 70) en kunnen niet zomaar door een nieuwe president (of congres) opzij worden geschoven.

Zie ook de link die ik toevoeg voor een nuancering van de opvatting dat de rechters zo duidelijk de politieke kleur zouden reflecteren van de president die hen ooit benoemde.

Reacties op dit antwoord

Er zijn nog geen reacties op deze vraag.

Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.

Zoek andere vragen

© 2008-2017
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door het
Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen