Meten we de leeftijd van het heelal wel goed?

Johannes, 52 jaar
4 oktober 2016

We meten de leeftijd van het heelal door vanop aarde (of ruimtetelescoop) naar de sterren te kijken. Maar dan kijken we toch maar in één richting? Moeten we de afstand voor ons niet optellen met die achter ons om een juiste berekening te krijgen? En in welke richting kijken we eigenlijk?

Antwoord

We meten inderdaad door naar de sterren te kijken. Omdat we ons op de informatie (meestal licht dus) die ons bereikt, moeten beroepen om iets te weten, vermits we niet zelf ginderachter kunnen reizen. En omdat sterren de voornaamste energiebronnen zijn in het heelal, en de informatie dus meestal van hen komt.

Zoals u 's nachts aan de hemel kan zien, zijn er sterren in alle richtingen. Maar alle sterren die we met het blote oog kunnen zien, zitten dicht bij ons, en leren ons niet zoveel over de geschiedenis van het heelal. Het is pas sinds we beseft hebben dat al die sterren die we zien eigenlijk een lokaal fenomeen zijn, ons eigen sterrenstelsel, en dat de neveltjes die we met onze telescopen zien, onafhankelijke sterrenstelsels zijn, dat we op het spoor gekomen zijn van de grootschalige evolutie van de kosmos.

Die nevels of sterrenstelsels bevinden zich in alle richtingen op gelijkmatige manier. En er is vastgesteld (de 'wet van Hubble') dat ze zich van ons verwijderen, en dat de snelheid waarmee ze zich (in alle richtingen) van ons verwijderen, evenredig is met de afstand. Dat 'in alle richtingen' is juist essentieel voor de interpretatie in termen van een 'leeftijd' van het heelal. Want het betekent ten gronde dat iemand in een ander stelsel net hetzelfde ziet. Waar wij denken dat zij van ons weglopen, hebben zij evenveel recht om te denken dat wij het zijn die van hen weglopen: dank zij het feit (een feit: het is zo dat we het zien) dat de wet van Hubble in alle richtingen dezelfde is, weten we dat het een universele wet is, die dus overal betekenis heeft. De verhouding tussen de afstand en de snelheid, die in alle richtingen dus dezelfde is, geeft ons een tijdsschaal, en dat is de tijd sinds alles samen was. In alle richtingen dezelfde dus, voor iedereen.

Iedereen ziet dezelfde expansiewet, hetzelfde verband tussen afstand en verwijderingssnelheid. Vermits afstand gedeeld door snelheid een tijd is, meet iedereen op dezelfde manier de ouderdom van het heelal. En overal waar zogenaamd intelligente beschavingen bestaan, zullen ze vaststellen dat de expansie in alle richtingen dezelfde is, en dat 'voor' en 'achter' ons niet betekenisvol is in die context.

Reacties op dit antwoord

Er zijn nog geen reacties op deze vraag.

Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.

Zoek andere vragen

© 2008-2016
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door het
Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen