Wat is een torinstinct?

eddy, 60 jaar
20 augustus 2016

Antwoord

Beste Eddy,

Torinstinct is een woord dat het Nederlands aan het Duits ontleend heeft. In het Duits wordt het met een k geschreven: Torinstinkt. Het woord betekent volgens Van Dale: "talent om doelpunten te maken". Maar er zit wel meer in dat woord dan alleen "talent". Het woord drukt ook uit dat het om "een vaardigheid, een soort natuurlijk, bijna aangeboren vermogen" gaat om doelpunten te maken. Een voetballer met "torinstinct" heeft een neus voor doelpunten. Hij staat altijd op de juiste plaats, duikt altijd op het goede moment voor het doel op.

Het woord is samengesteld uit tor en instinct. Het Duitse woord Instinkt is in het Nederlands instinct geworden. Dat hoef ik niet verder uit te leggen. Het woord betekent in beide talen hetzelfde. Het Duitse woord Tor betekent 'poort'. Zo kennen we de Brandenburger Tor in Berlijn. Dat woord Tor is verwant met het Duitse woord Tür = Nederlands deur = Engels door. In het Duits is Tor later ook het woord geworden voor 'doel' bij het voetbalspel. Het doel is inderdaad een soort van poort, waar de bal in getrapt moet worden. De stap van Tor = 'poort' naar Tor = 'doel' is gemakkelijk gezet. Vervolgens is Tor ook het woord geworden voor 'doelpunt'. Zo'n betekenisontwiikkeling noemen we metonymie. Dat betekent dat de betekenis van een woord verschuift van de oorspronkelijke betekenis ('doel' = de constructie bestaande uit palen, een deklat en een net) naar een betekenis die in de buurt ligt van de oorspronkelijke betekenis ('doel' = het punt dat je maakt als je de bal in het 'doel' (de constructie) trapt).

Met vriendelijke groet,

Peter Debrabandere

Reacties op dit antwoord

  • 24/08/2016 - eddy(vraagsteller)

    Bedankt voor de uitvoerige en zeer duidelijke uitleg !

Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.

Beantwoord door

 Peter Debrabandere

Nederlands Specialismen: het Nederlands in Belgiƫ (Belgisch-Nederlands), Standaardnederlands, taalnormen, taalzorg, taaladvies

Katholieke Hogeschool Vives
Doorniksesteenweg 145 8500 Kortrijk
http://www.vives.be

Gerelateerde vragen

Zoek andere vragen

© 2008-2016
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door het
Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen