Waar komt de naam 'eenheidswet' vandaan?

lieven, 54 jaar
1 juni 2016

Waarop heeft die 'eenheid' betrekking? Ik zie geen verband met de Franse benaming 'loi unique'.

Antwoord

"Eenheidswet" of "Loi Unique" suggereert dat deze tekst van de regering Eyskens-Lilar (CVP/PSC-Liberale Partij) een geheel vormde van coherente maatregelen (vandaar: "uniek" pakket, "eenheids"-pakket).

Dat was evenwel niet zo. Net als Programmawetten (frequent, elk jaar) of "Globale Plannen" (Dehaene) ging het om een samenvoegen van verschillende maatregelen, die overeenkwamen met wat de partijen in de coalitie waren overeengekomen:

- de christen-democraten vonden dat er bespaard moest worden; in de jaren 1950 had de Belgische overheid een actieve expansiepolitiek gevoerd (die veel geld kostte); door én bedrijven te subsidiëren én de sociale zekerheid te laten groeien, ontstond er een gat; de regering bespaarde op onderwijs, defensie, werkloosheidssteun en ambtenarenpensioenen

- dit gat werd gevuld door een verhoging van de indirecte belastingen; dit zijn de belastingen die je betaalt als je iets verbruikt; voor de Franse Revolutie was dit de belangrijkste bron van inkomsten voor de overheid (belasting op zout, op omzet...); eigenlijk zou dit ook zo blijven tot 1919 (pas dan werd in België de belasting op inkomen ingevoerd); de directe belastingen verhogen (= belastingen op inkomen uit arbeid, kapitaal) zou rijkere burgers proportioneel zwaarder hebben getroffen
=> De verhoging van de indirecte belastingen was een reden voor de linkerzijde (BSP/PSB) en de vakbonden om de straat op te gaan tegen de eenheidswet; dit zijn de protesten die beginnen in december 1960, kort na het huwelijk van Koning Boudewijn met Fabiola de Mora y Aragón

=> Het protest was bijzonder hevig, vooral in de Haven van Antwerpen en in het Waalse staalbekken (Luik-Charleroi); uiteindelijk stopte de staking op  17 januari 1961 in Henegouwen, vier dagen na de stemming door de Kamer van de Eenheidswet; Luik ging nog door tot 22-23 januari

De leider van de Luikse staking, André Renard, vond dat het probleem communautair was. Een rechtser Vlaanderen (met de christelijke vakbond ACV) had niet in dezelfde mate meegestaakt als het FGTB. Er waren zelfs doden gevallen bij de stakingen in Wallonië. Renard richtte het Mouvement populaire Wallon (MPW) op, en ijverde voor economische regionalisatie.

Reacties op dit antwoord

  • 10/06/2016 - lieven(vraagsteller)

  • 10/06/2016 - lieven(vraagsteller)

    bedankt voor uw antwoord. Ik vermoedde al zoiets ;-) Lieven

  • 10/06/2016 - lieven(vraagsteller)

    bedankt voor uw antwoord. Ik vermoedde al zoiets ;-) Lieven

Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.

Beantwoord door

Prof. dr. Frederik Dhondt

Rechtsgeschiedenis, Geschiedenis van het internationaal recht, geschiedenis van de internationale betrekkingen, 18de eeuwse geschiedenis, Franse geschiedenis; grondwettelijke geschiedenis, 19de-eeuwse politieke geschiedenis

Universiteit Gent
Sint-Pietersnieuwstraat 25 9000 Gent
http://www.ugent.be

Zoek andere vragen

© 2008-2016
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door het
Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen