Bestaat de naam Hitler nog?

Fred, 59 jaar
16 april 2016

Behalve de beruchte dictator Hitler, ken ik niemand die zo heet. Ik vroeg me daarom af of de naamgenoten van Adolf Hitler na de tweede oorlog hun naam veranderden.

Antwoord

Leuke vraag, die een uitgebreid antwoord verdient.

De familienaam Hitler is vrij uniek. De enige tak die de naam 'Hitler' droeg, heeft als stamvader Adolf Hitlers grootvader. Pas in 1877, slechts 12 jaar voor de geboorte van Adolf, dook een eerste 'Hitler' op in de burgerlijke stand. Dat gebeurde op een wat rare manier: de 39-jarige Aloïs Schicklgrüber (1837-1903) liet de pastoor zijn achternaam veranderen in Hitler. Zijn motivering was dat Schicklgrüber de naam was van zijn moeder, die ongehuwd was bij zijn geboorte, maar dat Johann Georg Hiedler (1792–1857), die in 1842 zijn stiefvader werd, ook zijn biologische vader was. Als één van drie familieleden-getuigen bracht hij zijn stiefoom mee, Johann Nepomuk Hiedler (1807-1888), die ook bekend stond als 'Hüttler'. Om het nog moeilijker te maken: diezelfde Johann Nepomuk heeft de jonge Aloïs vanaf zijn 10de levensjaar opgevoed, en kan ook diens biologische vader geweest zijn.

Aloïs Schicklgrüber/Hitler is drie keer getrouwd:

  • in 1871 trouwde hij met Anna Glasl-Hörer, die hij in 1880 verliet, zonder een officiële scheiding. Er waren geen kinderen uit het huwelijk.
  • Vanaf dan woonde hij samen met de 19-jarige Fanny Matzelberger, met wie hij in 1882 een buitenechtelijke zoon had, Aloïs Matzelsberger (1882-1956). In het voorjaar van 1883 stierf Anna, amper een maand later trouwden Aloïs Sr. en Fanny met elkaar en ze veranderden Aloïs Jr.'s achternaam van Matzelberger in Hitler. Diezelfde zomer werd een zus geboren, Angela Hitler (1883–1949). In 1884 stierf Fanny aan een longaandoening.
  • Klara Pölzl (1860-1907) was niet alleen de huishoudhulp van het gezin, maar ook de dochter van Aloïs Sr. nicht Johanna Hiedler/Hüttler (1830-1906, dochter van Johann Nepomuk Hiedler/Hüttler). Ze trouwden in 1885, hetgeen aanvankelijk problematisch was omwille van de naamswijziging van 1876-1877: nu werd duidelijk dat een oom en nicht met elkaar trouwden. Een kerkelijke toestemming werd gevraagd omwille van een zwangerschap, en uiteindelijk kwam er in 1885 een huwelijk. De drie eerste kinderen uit dit huwelijk, Gustav (1885-1887), Ida (1886-1887) en Otto Hitler (1887-1887) stierven op jonge leeftijd. Drie kinderen werden later geboren: Adolf (1889-1945), Edmund (1893-1900) en Paula (1896-1960). Edmund stierf op jonge leeftijd aan mazelen.

Naast Adolf bereikten dus maar één broer en twee zussen een volwassen leeftijd. Alleen zij konden de achternaam doorgeven:

  • Aloïs Hitler Jr. verliet in 1896 (op 14-jarige leeftijd) met slaande ruzie het ouderlijk huis en brak met hen. Hij emigreerde naar Dublin, waar hij in 1910 huwde met Bridget Dowling. Ze vestigden zich in Liverpool en hadden een zoon, William Patrick Hitler (1911-1987). In 1914 was Aloïs Jr. op reis door Duitsland wanneer hij door de oorlog vast kwam te zitten. In 1916 huwde hij met Duitse vrouw, Hedwig Heidemann, evenwel zonder te scheiden van Bridget Dowling. Uit het huwelijk met Heidemann kwam ook een zoon voort, Heinrich 'Heinz' Hitler (1920-1942). Na de Tweede Wereldoorlog verkocht Alois Hitler jr. in de Bondsrepubliek Duitsland zijn handtekening aan toeristen in Hamburg.De eerste zoon, William Patrick, verbleef in de vroege jaren 1930 in Duitsland, waar hij zijn oom Adolf herhaaldelijk om werk polste. Toen die hem een hoge post beloofde in ruil voor het opgeven van zijn Britse nationaliteit, ontvluchtte hij Europa. In 1939 was hij op reis door de VS wanneer de oorlog uitbrak. Het verhaal gaat dat hij zich in 1944 onder zijn originele achternaam aandiende bij de US Navy, en door de rekruteringsofficier niet serieus werd genomen. Hij diende als soldaat, en verdiende een Purple Heart-onderscheiding. In 1947 vernaderde hij zijn achternaam in Stuart-Houston. Hij trouwde in 1947 met Phyllis Jean-Jacques, en ze hadden vier zonen, die allevier de achternaam Stuart-Houston dragen: Alexander Adolf (°1949), Louis (°1951), Howard Ronald (1957–1989) en Brian William (°1965). Geen van hen heeft kinderen. De andere zoon van Aloïs Jr., Heinz Hitler, stierf als 21-jarige SS-luitenant in krijgsgevangenschap in Moskou.
  • Angela Hitler huwde in 1903 met Leo Raubal (1879-1910) en had drie kinderen met hem, die alledrie de achternaam Raubal droegen: Leo, Geli en Elfriede. Ze was zowat de enige contactpersoon tussen Adolf Hitler en de rest van zijn familie, en werkte een korte periode als zijn huishoudster. Geli pleegde zelfmoord in 1931 - iets waarmee Adolf Hitler ook vaak in verband wordt gebracht - Leo en Elfriede hadden allebei een zoon, resp. Peter Raubal (°1931) en Heinrich Hochegger (°1945).
  • Paula Hitler verloor in 1930 haar job in een Weens verzekeringsbedrijf, en gebruikte daarna de schuilnaam Paula Wolff. Ze huwde nooit. In 1960 stierf ze als laatste overlevende van het Hitler-gezin.

David Gardner schreef een nogal sensatie-gericht boek hierover 'The Last of the Hitlers' (2001), maar eigenlijk komt het hierop neer:

  • de naam Hitler was vrij recent en vrij uniek.
  • de nogal moeilijke familiegeschiedenis maakte dat er weinig officieel nageslacht is: kindersterfte, buitenechtelijke kinderen, breuken
  • alleen de oudere broer kon officieel de naam doorgeven, maar hij had eigenlijk gebroken met Adolf Hitler. Zijn twee zoons vochten aan de andere zijden van dezelfde oorlog, en de overlevende zoon veranderde zijn achternaam om niet meer aan zijn oom te worden herinnerd.
  • de ene zus had drie kinderen en twee kleinkinderen, zonder achterkleinkinderen; de andere zus bleef kinderloos en veranderde ook haar achternaam, zij het al voor de Tweede Wereldoorlog.

Reacties op dit antwoord

Er zijn nog geen reacties op deze vraag.

Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.

Beantwoord door

Dr. Karl Catteeuw

Geschiedenis van opvoeding en onderwijs, Roemeens, muziek

Katholieke Universiteit Leuven
Oude Markt 13 3000 Leuven
http://www.kuleuven.ac.be/

Zoek andere vragen

© 2008-2019
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door het
Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen