Wat is het nut voor bacteriën om bijv. tetanus of cholera te veroorzaken?

loes, 44 jaar
22 maart 2016

Sommige bacteriën produceren exotoxines die ons lichaam kunnen beschadigen. Maar waarom veroorzaken bacteriën zulke ziektes zoals tetanus en cholera? Voor zover ik begrepen heb zijn de tetanus giften/eiwitten er de oorzaak van dat neuroreceptors niet meer goed functioneren zodat er een blijvende verstijving van de spieren optreedt. Bij cholera worden de celwanden 'lek geprikt' zodat ze leeg lopen. Maar wat heeft een bacterie eraan dat het lichaam verstijft of uitdroogt? Natuurlijk heeft evolutie niet echt een doel en zorgt natuurlijke selectie ervoor dat dergelijke ziektes voorkomen en daarmee ook de bacterie. Maar is er iets meer te vertellen over waarom die bacterien nu juist déze toxines maken?

Antwoord

Dag Loes,

 

in eerste instantie lijkt het inderdaad alsof een bacterie er geen baat bij heeft dat zijn gastheer of -vrouw ziek wordt en zelfs sterft. Meer nog, indien de gastheer/-vrouw blijft leven, zou de bacterie zich des te beter kunnen blijven voortplanten.

 

Echter, voortplanten (voor bacteriën spreken we eerder over "delen" omdat ze geen geslachtelijke voortplanting kennen) is slechts een zaak. Deze organismen hebben een gigantisch evolutionair voordeel als ze zich ook kunnen verspreiden. Immers, als een bacterie een gastheer/-vrouw volledig geīnfecteerd heeft, maar sterft samen met deze gastheer/-vrouw, dan is dat evolutionair gezien vrij nefast.

In het geval van cholera, geeft het toxine de gastheer/-vrouw vreselijke diarree. Via deze waterige en frequente stoelgang, kan de bacterie het lichaam van de gastheer/-vrouw ontsnappen en een nieuwe gastheer/-vrouw vinden om te infecteren. Het groot aantal mensen dat jaarlijkst cholera oploopt en de vele epidemieën die cholera veroorzaakt heeft bevestigen dat dit mechanisme bijzonder succesvol is.

 

Wat tetanus betreft, kan ik je niet met honderd procent zekerheid antwoord geven. Ik kan in de literatuur niet onmiddellijk vinden wat het rechtstreekse voordeel van het toxine (dat een vrij complex werkingsmechanisme heeft en dus mogelijk sterk geëvolueerd is) voor de bacterie is. Mogelijk is de aggressieve aanpak in een kwetsbaar weefsel (het zenuwstelsel) een manier om opruiming door het immuunsysteem te verhinderen. Tetanus kan ook enkel via open wondes worden overgedragen, dus het doden van de gastheer/-vrouw kan de verspreiding via kadavers in de hand werken.

 

Vriendelijke groeten,

Benjamien

Reacties op dit antwoord

Er zijn nog geen reacties op deze vraag.

Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.

Beantwoord door

dr. Benjamien Moeyaert

Biochemie, biofysica, spectroscopie, microscopie, neurowetenschappen, virologie, gentherapie

Katholieke Universiteit Leuven
Oude Markt 13 3000 Leuven
https://www.kuleuven.be/

Zoek andere vragen

© 2008-2022
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door het
Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen