Als je in 1641 in Antwerpen geboren werd uit een Spaanse vader en een Hollandse moeder, de rest van je leven in Antwerpen, Mechelen of Brussel verbleef en in 1700 in Antwerpen stierf, welke nationaliteit had je dan al die tijd?

luc, 64 jaar
28 januari 2016

Antwoord

Een boeiende vraag!

Nationaliteiten waren nog niet zo strak gedefinieerd als vanaf de 19de eeuw, toen ze in steeds meer documenten en regels werden vastgelegd.

Mogelijke factoren die u aanhaalt:

  • afkomst en achternaam (ouders)
  • moedertaal (vaak moeilijk te achterhalen)
  • geboorteplaats, woonplaats, werkplaats

Kunnen ook nog worden aangehaald:

  • geloof
  • loondienst en belastingen

Er was dus niet één strikte bepaling van welke je nationaliteit was, en hoe je die wel of niet kon veranderen. Twee voorbeelden uit de periode waarin je zoekt:

  • Claude-Frédéric t'Serclaes van Tilly was geboren in Brussel in 1648, werd als katholiek grootgebracht (vermoedelijk in het Frans, maar ook het Brabants van zijn omgeving), werd militair in dienst van Lodewijk XIV, daarna van Spanje en vanaf 1672 van de Staatse Nederlanden, terwijl hij katholiek bleef, maar meestal in Maastricht verbleef. Hij trad ook even in Oostenrijkse dienst, maar werd in 1708 opperbevelhebber van de Staatse troepen. Brabander? Nederlander? Franstalige? Het hangt er van af in welke periode...
  • Allesandro Farnese, achterkleinzoon en naamgenoot van de beroemde veldheer uit de 80-jarige oorlog, was vier jaar lang landvoogd van de zuidelijke Nederlanden. Geboren in Italië, opgevoed in het Italiaans, maar in dienst van de Spaanse kroon en later admiraal van de Venetiaanse vloot...

Kijk naar de afkomst van de landvoogden in die periode:

  • 1634-1641 : Ferdinand van Oostenrijk (Spaanse afkomst en moedertaal)
  • 1641-1644 : Francisco de Melo (idem)
  • 1644-1647 : Manuel de Castel Rodrigo (Portugese afkomst en moedertaal)
  • 1647-1656 : Leopold Willem van Oostenrijk (Oostenrijkse afkomst, Duitse moedertaal, Spaanse dienst)
  • 1656-1659 : Juan II van Oostenrijk (door en door Spaans)
  • 1659-1664 : Luis de Benavides Carillo (idem)
  • 1664-1668 : Francisco de Castel Rodrigo (Portugese afkomst en moedertaal, zoals zijn vader hierboven)
  • 1668-1670 : Íñigo Fernández de Velasco (Spaans)
  • 1670-1675 : Juan Domingo Mendez de Haro y Fernández de Córdoba (Spaans)
  • 1675-1678 : Carlos de Gurrea (Spaans)
  • 1678-1682 : Alexander Farnese (Italiaanse afkomst)
  • 1682-1685 : Ottone Enrico del Carretto (Spaans)
  • 1685-1691 : Francisco Antonio de Agurto (Baskisch, in Spaanse dienst)
  • 1691-1706 : Maximiliaan II Emanuel van Beieren (Duitse afkomst en taal; hij verbleef ook meestal in Beieren en liet zich vervangen door 'local' Jan van Broechoven, zoon van de weduwe Rubens

Maar misschien heeft Bredero enkele decennia eerder de mooiste omschrijving gevonden voor zo'n man van half-Spaanse afkomst, geboren en getogen in Antwerpen: De Spaanschen Brabander (1617).


     

 

Reacties op dit antwoord

Er zijn nog geen reacties op deze vraag.

Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.

Beantwoord door

Dr. Karl Catteeuw

Geschiedenis van opvoeding en onderwijs, Roemeens, muziek

Katholieke Universiteit Leuven
Oude Markt 13 3000 Leuven
https://www.kuleuven.be/

Zoek andere vragen

© 2008-2022
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door het
Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen