Hoe komt het dat Vlaanderen en Wallonië samen België vormen?

Jan, 15 jaar
23 juni 2015

Ik leer het op school over 'het ontstaan van België' maar ik begrijp niet waarom België één land is geworden want we spreken Vlaams en Frans. Waarom horen wij niet bij Nederland en waarom kwam Wallonie niet bij Frankrijk? Is er dan echt al heel lang voor 1830 iets wat "België" is? Is belgië een uitvinding van andere landen? Zijn er al honderden jaren lang Belgen?

Antwoord

"Vlaanderen" en "Wallonië" bestaan niet echt in 1830, of in 1813-1814, wanneer de troepen van Napoleon verdreven worden. Het is juist dat andere machten de Fransen hebben verslagen en dus konden beslissen wat hier zou gebeuren. 

De Fransen hebben in 1795 een eind gemaakt aan onze oude graafschappen (Vlaanderen, Namen, Henegouwen), hertogdommen (Brabant, Luxemburg) en heerlijkheden (Mechelen). Voor de inval van de Fransen waren onze gebieden in opstand gekomen tegen de Oostenrijkers, die hier regeerden sinds 1715. Op dat moment werd er gedacht aan een unie mer het Noorden. Dat is niet doorgegaan. Waarom ? Om dezelfde reden als bij veel vorige onderhandelingen. De splitsing van de Nederlanden in 1585 heeft gezorgd voor een scheiding tussen calvinisten (protestanten) en katholieken (vooral in het Zuiden). Veel nationale en internationale waarnemers vonden dit onverenigbaar. 

Onze gebieden werden samen bestuurd door de hertogen van Bourgondië, de Spaanse koningen of de Oostenrijkers. Juridisch gezien was onze vorst telkens apart hertog, graaf... en had elk gewest zijn eigen instellingen. Binnen elk gebied waren er bovendien sterke steden met veel macht (Vlaanderen: Gent, Brugge, Ieper; Brabant: Brussel, Antwerpen, Leuven, den Bosch...). In naam regeerde de vorst. Maar die zat veraf (Madrid, Wenen). In de feiten waren de lokale machtigen de baas (in Frankrijk, Duitsland... Was dit toen ook niet anders; de staat was toen eigenlijk heel zwak). "Belgen" betekent ook telkens iets anders: soms België en Nederland samen, soms elk apart. 

De Fransen breken dit alles. Ze voegen Luik bij onze gebieden (= Luik + Limburg). De oude gewesten worden provincies, met veel minder lokale macht. Als we samen gaan met Nederland in 1813-1814, zitten we echt in een ander land. 

Als je kijkt wie onze gebieden is binnengevallen, en hoe onze grenzen liggen, had Vlaanderen (Oost- en West-Vlaanderen) met Henegouwen, Luxemburg en Namen bij Frankrijk gekund, Luik en Brabant bij Duitsland, Antwerpen bij Nederland. België is in 1830 onafhankelijk geworden als buffer tussen onze buren. Op dat moment spraken de elites (= industrie, advocaten, professoren, handelaars, adel) allemaal Frans. Omwille van de taal bij Nederland blijven, zou men maar een raar idee gevonden hebben. Taal wordt pas belangrijk als ook de "gewone man" kan stemmen, en politici er aandacht aan moeten schenken. Waalse en Vlaamse streektalen zijn in 1830 dialecten. Het Frans is een universele en beschaafde taal, die in Vlaanderen ook al sinds de middeleeuwen gebruikt wordt door de elites. 

België bestaat  omdat deze gebieden dicht bij elkaar liggen, tussen de grootmachten, en die samen beslist hebben dat er nood was aan een gebied tussen Frankrijk, Duitsland en Engeland (de Belgen hebben hier eigenlijk niet veel aan te zeggen). Omdat er in 1585 ook een mentaliteitsscheiding is geweest. Het "herstel" van de situatie onder de Bourgondiërs of Keizer Karel ("de XVII provinciën") was nooit echt mogelijk. En omdat de lokale machten gebroken zijn door de Fransen in 1795. 

 

Reacties op dit antwoord

Er zijn nog geen reacties op deze vraag.

Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.

Beantwoord door

Prof. dr. Frederik Dhondt

Rechtsgeschiedenis, Geschiedenis van het internationaal recht, geschiedenis van de internationale betrekkingen, 18de eeuwse geschiedenis, Franse geschiedenis; grondwettelijke geschiedenis, 19de-eeuwse politieke geschiedenis

Universiteit Gent

http://www.ugent.be

Zoek andere vragen

© 2008-2017
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door het
Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen