Tot hoever kwam de zee ooit in België?

Myriam, 53 jaar
12 juni 2008

Een student vroeg me vanmorgen tot hoever het huidige grondgebied van België ooit onder water had gestaan, m.a.w. tot hoever de zee ooit gereikt heeft in de loop der tijden. En waarom is het grondgebied dan groter geworden, m.a.w waarom heeft de zee zich op een bepaald moment dan teruggetrokken?

Antwoord

Om een antwoord te kunnen geven op deze vraag, zou ik de hele geologische geschiedenis van België moeten uitleggen ... (ik heb een link toegevoegd van een franse tekst van collega Boulvain van de Université de Liège).
Vooreerst wat theorie: Hoe komt het dat de zee "zich terugtrekt"? Het is belangrijk te begrijpen dat het terugtrekken van de zee eigenlijk iets relatief is: ofwel daalt het zeeniveau, ofwel stijgt het land. Het zeeniveau kan dalen door allerlei processen, zoals de vorming van ijskappen tijdens een ijstijd. Bedenk dat tijdens de laatste ijstijd het zeeniveau meer dan 100 m lager lag dan het huidige zeeniveau. Als je de kaart van Europa erbij neemt, dan zie je dat toen de Noordzee land was en dat je te voet naar Engeland kon. Het land kan ook stijgen, bijvoorbeeld wanneer er bergen gevormd worden. Bijvoorbeeld de Alpen of de Himalaya. Het was immers het vinden van fossielen van zeedieren hoog in de bergen die de geologen op het einde van de 19e eeuw hebben aangezet om na te denken over hoe bergen gevormd worden. Hoe zit het nu met België? Voor een gebergtevorming zoals in de Alpen moeten we zo'n 300 miljoen jaar geleden teruggaan. Toen lagen wij aan de noordrand van een uitgestrekt gebergte dat heel Europa in beslag nam, de Variscieden.
Maar kijken we nu naar de gesteenten in de Ardennen, en ook de zanden en kleien in Vlaanderen, dan zien we dat dit bijna allemaal producten zijn die ooit in de zee zijn afgezet. Op de bijgevoegde figuur zie je over de laatste 600 miljoen jaar wanneer de Ardennen land was en wanneer er een zee was ter hoogte van de Ardennen.
Voor Vlaanderen is dat verhaal iets anders, omdat hier ook tijdens het Secundair en het Tertiair zanden en kleien zijn afgezet in een zee. Slechts in de laatste miljoenen jaren heeft de zee zich teruggetrokken.  En dit is allemaal het gevolg  van  de wisselwerking tussen tektonisch gestuurde processen (bv. opheffing, gebergtevorming) en klimaatsgestuurde processen (bv. ijstijden, opwarming).

Reacties op dit antwoord

Er zijn nog geen reacties op deze vraag.

Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.

Beantwoord door

prof. Manuel Sintubin

Tektoniek Geodynamica Aardbevingsgeologie Aardbevingsarcheologie

Katholieke Universiteit Leuven
Oude Markt 13 3000 Leuven
http://www.kuleuven.ac.be/

Zoek andere vragen

© 2008-2020
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door het
Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen