Vanwaar komt de gewoonte om vlaggen halfstok te hangen bij nationale rouw?

Paul, 55 jaar
20 juli 2014

Vanwaar komt de gewoonte om de vlaggen halfstok te hangen bij een nationale ramp of bij de dood van een leider?

Antwoord

  • Wellicht heeft het te maken met het rouwen door een (gemaakt) slordig uiterlijk, net als luiken die een hele dag dicht blijven, of de Bijbelse referenties naar het scheuren van kleren en het wrijven van asse in de haren. Men toont ermee aan dat men 'uit zijn doen' is door de rouw.
  • Dat is verwant met een andere mogelijke verklaring, waarbij de gevolgen van een militair gevecht worden nagebootst als teken van rouw - het gebruik komt zeker uit militaire kringen.
  • In het Frans heet het 'drapeau en berne' of 'opgerolde vlag'. Dat kan erop wijzen dat men wel de vlag wil hijsen, maar niet dat ze feestelijk openwaaiert - de enige manier om dat te doen, is ze niet hoog genoeg hangen.
  • Een andere verklaring, die vaak aangehaald wordt maar wat verder gezocht lijkt, is dat er boven de eigenlijke vlag een voorrangsplaats wordt gelaten voor de 'onzichtbare vlag van de dood'.

Vlaggen die halfmast hangen hangen trouwens nooit precies halverwege de mast, maar tussen 2/3 van de mastlengte en precies één vlaggehoogte onder de top. En om te tonen dat het opzettelijk is, moet een vlag eerst tot de top worden gehesen, zowel bij het ophangen als bij het weghalen.

Het gebruik komt uit de 17de eeuws marine, waar men vlaggen kon halverwege hangen - men heeft er uiteraard een katrolsysteem voor nodig. Ervoor was het de gewoonte om zwarte vlaggen (of zelfs zwarte zeilen) te hijsen, maar iedereen die wat avonturenfilms heeft gezien weet dat er verwarring met piraten, kapers en besmettelijke ziekten kan zijn. In 1612 keerde het schip 'Hearts Ease' terug van een verkenning van een Noord-Westpassage, een expeditie waarbij Scheepsmeester William Hall was omgekomen. Het schip voer Londen binnen met alle vlaggen halfstok, hetgeen in de pers werd opgemerkt: het was een gebaar dat van ver herkenbaar en te begrijpen was. Bij de restauratie van de Britse monarchie in 1660 werd het een gewoonte bij de Royal Navy om de executie van Karel I op 30 januari 1649 jaarlijks te herdenken met vlaggen halfmast. Daarna werd het als gebaar van rouw ook opgepikt door andere naties, andere organisaties en ook op het land toegepast.

 

Reacties op dit antwoord

Er zijn nog geen reacties op deze vraag.

Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.

Zoek andere vragen

© 2008-2020
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door het
Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen