Hoe komt het dat de Duitsers er niet in geslaagd zijn een atoombom te creëren tijdens Wereldoorlog II?

Jeroen, 19 jaar
15 juni 2014

De Duitsers hadden toch veelal de meest vernieuwde wapens tijdens de Tweede Wereldoorlog zoals de V1- en de V2-raketten.
Naast deze raketten hadden ze ook een voorsprong op gebied van vliegtuigen ze hadden al een eerste vorm van straalvliegtuigen: Messerschmitt Me 262.
Ik veronderstel dat het niet kwam door gebrek aan kennis maar misschien wel aan financiële mogelijkheden?

De Verenigde Staten konden als eerste de atoombom creëren en hadden ruim 5 jaar het monopolie op dit machtige wapen. Hoe komt het dat de Verenigde Staten dit nog zo lang hebben kunnen monopoliseren?

Antwoord

Er zijn verschillende redenen waarom de Duitsers niet de vooruitgang gemaakt hebben die de Amerikanen konden maken.  Ik vermeld er hier enkele, maar verwijs je naar het boek 'Hitler's bom' van Karel Rainsch voor meer informatie, ook al is het een omstreden werk.

Een voorname reden was het verdeeld zijn van het geld.  Er waren een heel aantal organisaties betrokken bij het uraniumonderzoek, die allemaal een deel van het geld wilden krijgen.  Er was dus niet zoiets als het Manhattan project, wat de Duitsers voor de raketontwikkelingen veel meer hadden.

De voornaamste wetenschapper in Duitsland die zich met de ontwikkeling van de bom bezig hield was Werner Heisenberg.  Dat was een theoreticus, die het bouwen van een kernreactor, wat als productiebron voor plutonium nodig is als je geen grote aanrijkings-installaties wil bouwen, veel theoretischer benaderde.  Hij heeft lange tijd met een reactormodel in lagen gewerkt, wat veel moeilijker kritisch te krijgen is dan een model in een raster, zoals Fermi dat in de US opvatte.

Het grafiet dat de Duitsers als moderator wilden gebruiken, was vervuild met boor, wat neutronen absorbeerd, waardoor ze het idee kregen dat grafiet geen goede moderator is omdat het te veel neutronen weghaalt uit de kern.

Het gebruik van natuurlijk uranium voor een reactor, zonder dure en moeilijke aanrijking, is enkel mogelijk in een grafiet- of zwaar water gemodereerde reactor.  Grafiet werd uitgesloten, dus bleef enkel zwaar water, dat de Duitsers uit Noorwegen wilden halen.  De aanvoer van dat product naar Duitsland is echter door de geallieerden en vooral de Noorse verzetsstrijders altijd heel effectief gesaboteerd ('The heroes of the Telemark').

Uiteindelijk waren de Duitsers in Kaisersloch, op het einde van de oorlog vrij dicht tegen het bouwen van een kritische reactor, maar hun inspanningen werden gestopt door de bevrijding en meer specifiek de Alsos-missie die vanuit Amerika de opdracht had de voornaamste Duitse wetenschappers uit Duitsland te halen voor de Russen ze in handen zouden krijgen.  Daarbij was ook Von Braun en Heisenberg.  Heisenberg heeft naar het schijnt bijzonder verbaasd gereageerd op de succesvolle ontploffing van een A-bom bij Hiroshima, omdat hij er ondertussen van onvertuigd was dat een praktische bom eigenlijk niet mogelijk zou zijn.

Dr. Sven Van den Berghe, SCK•CEN

 

Reacties op dit antwoord

  • 17/06/2014 - Jeroen (vraagsteller)

    Bedankt voor het antwoord!

Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.

Zoek andere vragen

© 2008-2020
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door het
Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen