Waarom krijgt ik vlekken uit kleding door ze in de "bleek" te leggen terwijl een wasproduct en heet wasprogramma ze niet kunnen verwijderen?

Ilse, 23 jaar
11 juni 2014

Beste,

Bepaalde bevlekte kleding krijg ik zelfs na een kookwasprogramma met een bekend wasmiddel, niet schoon. Mijn moeder gaf me de raad om de was eens op de "bleek" te leggen (lees: in het gras, met de vlek naar boven).
Wat maakt dat dit proces wel resultaat heeft (zoals ik zelf heb mogen ondervinden) en een gewoon wasproduct niet?
Is het de zon die hier werkt, of het gras? En hoe komt dat dan?

Met vriendelijke groeten,
Ilse

Antwoord

Dag Ilse,

 

Om heel kort te antwoorden - het is de zon.

Hoe komt dat ? De meeste kleurstoffen zijn gekleurd omdat er een lange afwisselende reeks van enkele en dubbele koolstof-koolstof bindingen in hun structuur zit (en we zullen maar aannemen dat de vlekken waar je het over hebt kleurstoffen zijn, zoals bijvoorbeeld bessensap oid). Dat schuift de absorptie van licht op van het UV naar het zichtbare spectrum, en de kleur van de kleurstof dus van geel naar oranje, rood, paars, blauw en groen.

Zo'n reeks zg. "geconjugeerde" bindingen geeft kleur, maar is ook kwetsbaar. Terwijl een hete was met zeep als bedoeling heeft de kleurstof uit de stof weg te krijgen, lukt dit soms niet, omdat ze te sterk aan de vezels is gebonden.

Het alternatief is dan om de kleurstof gewoon te laten zitten, maar de reeks geconjugeerde bindingen stuk te maken, waardoor ze er nog wel s, maar haar kleur verliest. En dat kan je doen door oxidatie, hetzij chemisch, met bijvoorbeeld peroxide (Vanish, iemand ?), bleekwater (dat om die reden zijn naam heeft gekregen natuurlijk), of door ultraviolet licht, zoals dat bijvoorbeeld in zonlicht zit (je kleren onder de zonnebank leggen zou ook werken!)

Het nadeel is natuurlijk dat de kleur van je kleren zelf ook ontstaat door reeksen geconjugeerde bindingen, en als je de kleren te lang in de zon laat liggen, worden ze zelf ook flets. Hoe meer naar het rood de kleren (of vlekken) neigen, hoe sneller ze bleken, want het blauw en UV licht dat ze absorberen is het meest energetische uit het spectrum, en zorgt dus voor het meeste schade aand e moleculen.

Dat is ook de reden waarom je vaak een rode auto zal zien met een afgebleekt dak en motorkap, maar zelden een blauwe met datzelfde probleem!

Als de vlek waar je het over hebt een vet- of lijmvlek is oid, werkt dit systeem natuurlijk niet, die kan je namelijk niet ontkleuren (het feit dat je ze ziet heft te maken met de brekingsindex), maar moet je wel verwijderen.

Ik hoop dat dat het wat duidelijker maakt ?

 

Christophe Vande Velde

 

 

 

 

Reacties op dit antwoord

Er zijn nog geen reacties op deze vraag.

Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.

Zoek andere vragen

© 2008-2021
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door het
Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen