Wat zit er in een inenting tegen een virus?

Rutger, 16 jaar
14 september 2013

Ik heb op meerdere sites gelezen dat een virus niet leeft en pas gaat 'werken' als het een gastcel heeft gevonden en geïnfiltreerd. Griep is een virus en iedereen kent wel de griepspuit, een inenting die je beschermt tegen het virus. Maar wat zit er in deze inenting en andere gelijksoortige, en waarom bestaan dit soort inentingen niet voor het HIV-virus? Tot slot las ik dat het HIV-virus maar 30 minuten buiten de gastheer overleeft; geldt dit voor alle virussen?

Antwoord

Een virus bestaat  - in tegenstelling tot bacteriën of parasieten – niet uit 1 of meerdere cellen.  Een virus is in essentie een stukje genetisch materiaal (DNA of RNA), omgeven door een ‘manteltje’ van eiwitten.  Om zich te kunnen vermeerderen heeft een virus altijd een cel van een bepaalde gastheer nodig.  Het virus dringt binnen in de cel, en maakt dan misbruik van die cel om zichzelf te gaan ‘kopiëren’.  Virussen kunnen wel gedurende korte of langere tijd overleven in de buitenwereld, maar om zichzelf te vermeerderen moeten ze steeds een gastheercel binnendringen.  Hoe lang een virus overleeft in de buitenwereld hangt af van het type virus.  Virussen met een ‘enveloppe’ (zoals HIV, het griepvirus, …) overleven doorgaans slechts een beperkte tijd in de buitenwereld, terwijl virussen zonder enveloppe (zoal het hepatitis A virus) meestal veel langer kunnen overleven.

Om ons preventief te beschermen tegen een virale infectie kunnen we ons laten inenten.  De bedoeling is hierbij om ons immuunsysteem te stimuleren om in de toekomst sneller te reageren tegen het virus in kwestie.  Een vaccin kan bestaan uit 1) een verzwakte vorm van het virus, 2) een afgedode vorm van het virus, of 3) een stukje van het virus (bijvoorbeeld een bepaald eiwit).  In alle gevallen zal je niet ziek worden van het vaccin, maar wordt je immuunsysteem wel gestimuleerd om een specifieke afweerreactie op te bouwen tegen het virus.  Het griepvaccin bijvoorbeeld bestaat uit een aantal eiwitten die voorkomen in het griepvirus.  Aangezien er jaarlijks een andere variant van het griepvirus circuleert, dienen deze eiwitten telkens te worden aangepast, en wordt er dus jaarlijks een ander vaccin voorzien.

Jammer genoeg is men tot op vandaag nog niet in staat om tegen alle virussen vaccins te ontwikkelen.  De redenen hiervoor zijn divers: soms is het niet mogelijk om met een verzwakt of afgedood virus, of met een stukje van het virus, voldoende de immuniteit te stimuleren.  Anderzijds hebben sommige virussen een gesofisticeerde manier ontwikkeld om het immuunsysteem van de mens te ontwijken.  Tenslotte is het ook voor heel wat virussen (waaronder HIV en het hepatitis C virus) zo dat ze heel snel kunnen veranderen, waardoor ze telkens opnieuw ‘ontsnappen’ aan de afweerreactie die door de mens wordt opgebouwd.  Een vaccin ontwikkelen tegen een dergelijk ‘supervariabel’ virus is tot op vandaag onmogelijk.

Reacties op dit antwoord

Er zijn nog geen reacties op deze vraag.

Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.

Zoek andere vragen

© 2008-2020
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door het
Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen