Is de rook van brandende houtkachels kankerverwekkend?

Jos, 20 jaar
6 juni 2012

(Ervan uitgaand dat er onbehandeld hout gestookt wordt (geen plastic of dergelijke).)

Antwoord

Beste Jos,

Wel om direct met de deur in huis te vallen kan men hier snel op antwoorden met een volmondig ja, zelfs als dit hout uit het meest natuurlijke, minst vervuilde woud ter wereld komt. Dit is eenvoudig zo omdat vuur (hoge temperaturen) organische materialen afbreekt in fragmenten die typisch verbindingen oplevert die behoren tot de zogenaamde polyaromatische koolwaterstoffen (PAKs) en daarvan zijn er velen die behoorlijk giftig zijn en kankerverwekkend. Dit is ook de basis voor het beter bewaren van fijne vleeswaren door te roken. Ook de verbrandingstemperatuur speelt hierin een belangrijke rol. Als je hout verbrandt in een zeer efficiënte kachel die hoge temperaturen genereert dan verbranden alle organische stoffen volledig tot koolzuur en water. Echter een klassiek houtvuur levert een minder efficiënte verbranding wat zich uit door duidelijk(grijsblauwe)  rookvorming en dit bevat dan deze PAKs. Nu of dat effectief leidt tot een behoorlijke kans op kanker hangt af van de mate van blootstelling zowel in de tijd als hoe intens deze is. Bijvoorbeeld 100 tot 50 jaar geleden kon men bij schouwvegers typische kankers terugvinden die een gevolg waren van langdurige blootstelling aan PAKs die neergeslagen waren samen met roet in de schouwen, idem dito met mensen die sigaretten of sigaren roken, die hebben effectief een verhoogde kans op kanker omdat zij zich inwendig zelfs, systematisch blootstellen aan rook. 
Zolang je zelf niet in de schouw gaat hangen is echter het risico heel beperkt, en hoef je je geen zorgen te maken.
vriendelijke groeten

Reacties op dit antwoord

  • 18/06/2012 - Jos (vraagsteller)

    Dank u wel. Drie aanvullende vragen: 1. Wat bedoelt u precies met de opmerking over het roken van vleeswaren? Zijn hier (ook) risico's aan verbonden? 2. Bestaan er houtkachels die zodanig efficiënt verbranden dat er geen enkele schadelijke stof de schoorsteen meer verlaat? 3. U schrijft: 'Zolang je zelf niet in de schouw gaat hangen', maar wat als de kachelrook van een huis bij mij in de buurt dagelijks door een open raam, door roosters, of door kieren naar binnen komt? Alvast vriendelijk dank, met groet, Jos

  • 18/06/2012 -  (wetenschapper)

    Wat vraag 1 betreft: het is zo dat bij alles risico's verbonden zijn, de vraag is zijn deze risico's aanvaardbaar! Nu voor gerookte voedingsmiddelen geldt dat je deze met mate moet nuttigen, dan is het gezondheidsrisico minimaal en kan je tegelijkertijd genieten van de smaak van gerookt vlees. Risico's perk je op dit vlak in door een zeer gevarieerd menu te gebruiken met ook verse groenten en fruit, etc... Het zelf roken van voedsel wordt meestal uitgevoerd in een rookkast die in veel gevallen in een zeer goed verluchte ruimte staat of zelf buiten. De kast zelf is normaal dicht en op die manier is het risico zeer beperkt voor de persoon die occasioneel voedsel rookt. Vraag 2. Ja, die kachels bestaan, je kan ze vergelijken met hoog rendement-CV ketels op stookolie of aardgas. Zij zijn zo ontworpen dat altijd veel zuurstof aanwezig is zodanig dat een zeer hoge energieproductie gegarandeerd is. Denk hierbij aan pellet kachels zoals die in de scandinavische landen vrij goed ingeburgerd zijn. Vraag 3: dit is een probleem als je dit zelf ook merkt, in de zin dat je zelf waarneemt dat er rook is. Je mag niet vergeten dat we zeer snel de aanwezigheid van rook merken (ruiken). Intuïtief associëren we dat met gevaar en we zijn daar zeer gevoelig voor. Dus we merken dit al voordat er echt een risico is. Als het van die aard is dat je zelf voortdurend merkt dat er rook is moet je maatregelen nemen in de zin dat de schouw beter trekt of als dat van de buren komt dat zij iets doen aan de kwaliteit van hun kachels en schouwen. Nu ik neem aan dat dit niet zo erg is en dan zijn de hoeveelheden waaraan je blootgesteld bent eerder laag en dan is het risico aanvaardbaar of verwaarloosbaar. Algemene opmerking misschien: (weet niet of dit echt van toepassing is, maar soit) we moeten beseffen dat leven met risico's, deel uitmaakt van het leven en deze zijn velerlei en dan is het risico op kanker vooral een risico nadat je alle andere risico's overleeft hebt (en je dus over het algemeen gesproken een behoorlijke leeftijd bereikt hebt) Mijn devies ter zake is: " Don't worry be happy"

  • 04/07/2012 - Jos (vraagsteller)

    Don't worry, be Happy. wij hebben dagelijks een stank in ons huis waar de ogen en neus van geirriteerd raken. ik vindt dit niet iets om vrolijk onder te blijven. naast de ergernis, het niet kunnen lezen omdat de ogen geirriteerd zijn, niet kunnen slapen omdat de slaapkamer stinkt lijkt het mij niet gezond dat wij de woning zo min mogelijk luchten in een poging geen stank binnen te krijgen. wat de ergernis verhoogd is dat alle autoriteiten het afdoen met; stop nou met zeuren want dan is er niets aan de hand. http://www.youtube.com/watch?v=wJvC7FzIk1w

Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.

Zoek andere vragen

© 2008-2020
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door het
Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen