Waarom beweegt een duif haar kop op en neer als ze stapt?

marco, 21 jaar
26 april 2012

Als een duif loopt, gaat de kop heen en weer in de horizontale richting. Hoe komt dat?

Antwoord

Beste Marco,

Een drietal grote hypotheses zijn geopperd voor het heen-en-weer bewegen van de kop, het zogenaamde 'head bobbing' bij tal van vogels, waaronder duiven, kippen, kraaien, waterhoentjes, ooievaars, ibissen,...

Initieel dacht men dat het iets te maken had met het behoud van evenwicht tijdens de voortbeweging: een klein beetje zoals dat wij onze armen zwaaien bij het lopen. Nadien bleek echter dat indien men deze dieren een blinddoek om doet, ze niet langer met de kop bewegen bij het lopen. Dat doen ze evenmin wanneer ze op een loopband geplaatst worden, en ze dus wel bewegen, maar de omgeving om hen heen niet mee beweegt...

Hieruit leidde men af dat de visuele waarneming van de omgeving belangrijk was voor het hoofdschudden. Een interessant idee is dat deze dieren, door het over en weer bewegen van de kop, steeds 'snapshots' maken vanuit twee verschillende oogpunten, waardoor ze een zeker dieptezicht verwerven. Wij hebben een dieptezicht omdat onze beide ogen, vanuit een net iets andere invalshoek steeds op hetzelfde onderwerp gericht zijn. Het verschil in beeld dat beide ogen waarnemen vertelt ons iets over diepte. Bij dieren waarvan de ogen zijdelings op de kop staan, en de ogen elk iets anders waarnemen, ontbreekt dit dieptezicht ten voordele van een perifeer zicht. Door met de kop te bewegen kan het dier eenzelfde situatie toch snel vanuit twee verschillende standpunten bekijken: als deze beide beelden vervolgens vergeleken worden kan het hier enige diepteinformatie uit halen.

Een andere optie is dat deze dieren tijdens het voortbewegen hun kop zo lang mogelijk stil proberen te houden ten opzichte van de omgeving, om zo lang mogelijk een scherp en niet door de eigen beweging verstoord zicht te hebben. Vergelijk het met een kunstschaatser of ballerina die een paar pirouettes draait: zij gaan ook zo lang mogelijk in een bepaalde richting kijken, om daarna het hoofd zeer snel te draaien terug naar de originele positie om niet duizelig te worden.

Indien vogels een bewegend beeld waarnemen terwijl de kop ruimtelijk gezien stil gehouden wordt, dan betekent dit voor de vogel dat er iets in zijn nabije omgeving beweegt. Bepaalde studies hebben echter uitgewezen dat vogels zowel tijdens de bewegingsfase als de stilstaande fase van de kop beweging en vormen in de omgeving perfect kunnen waarnemen, waardoor deze derde optie iets minder plausibel lijkt.

Reacties op dit antwoord

Er zijn nog geen reacties op deze vraag.

Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.

Zoek andere vragen

© 2008-2019
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door het
Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen