Is de vermenging tussen cro-magnonmens en neanderthaler wetenschappelijk bevestigd?

Paul, 61 jaar
22 januari 2012

In de boekenreeks (fictie) ‘de Aardkinderen’ schrijft Jean Auel in de jaren tachtig van vorige eeuw over het leven van de prehistorische mens of beter de ontmoetingen tussen de cro-magnonmens en de Neanderthalers. De wetenschappers destijds vielen van hun stoel van het lachen. Klinkklare nonsens werd er toen gezegd, welliswaar een mooi verhaal maar wetenschappelijk te nemen met tonnen zout.
Nu meer dan dertig jaar later, horen we andere geluiden. Uiteraard zijn de intriges, liefdesgeschiedenissen en de dialogen verzonnen. Daarentegen lijkt het “decor” waartegen deze verhalen zijn geschreven, niet zo ver af te wijken van de gekende (echte) wetenschappelijke werkelijkheid. .
Ter verduidelijking, citeer ik Wikipedia:
“ … De (Zweedse wetenschapper) Svante Pääbo bewees in 2010 dat er wel degelijk een vermenging heeft plaatsgevonden tussen de beide mensensoorten, zoals mevrouw Auel in haar boeken al beschreef en wat aanvankelijk sterk in twijfel werd getrokken….”
Elders schrijft Wikipedia : “Er zijn geen aanwijzingen dat neanderthalers en moderne mensen direct met elkaar in concurrentie waren.”
De wetenschap staat (gelukkig) niet stil. Onze vriendenkring is nieuwsgierig en zou eens willen weten hoever het wetenschappelijk onderzoek (ref. Pääbo) intussen gevorderd is in verband met deze materie.
Is de vermenging tussen beide groepen intussen bevestigd ?
Hadden de Neanderthalers een geheugen dat op herinneringen gebaseerd was of is dit een verzinsel van de schrijfster? In Le Moustier (F) zijn er resten gevonden die dan weer wijzen op steeds verbeterende technieken, zodat de Neanderthalers dan toch meer flexibeler waren dan gedacht en tot technologische vooruitgang in staat waren.
Waren hun hersenen van een andere samenstelling (minder inventief)?
Weet men intussen al meer hoe de neanderthalers echt verdwenen? Concurrentie van de homo sapiens of een regelrechte uitroeiing door de homo sapiens? Verminderd voedselaanbod? Of een combinatie van dat alles?
Hoe ‘realistisch’ is de romanserie ‘De Aardkinderen’ ? Met dien verstande dat de dialogen en het plot uiteraard gefantaseerd zijn, maar hoe zit het met het ‘decor’ en de levensomstandigheden? Zou een tocht van de Zwarte Zee tot huidige Frankrijk überhaupt mogelijk geweest zijn?
Vele vragen inderdaad, maar zouden jullie daar een (recente) visie willen op geven ?

Antwoord

Beste,

Genetisch onderzoek maakt duidelijk dat er slechts een beperkte vermenging gebeurd is tussen neanderthalers en "moderne" mensen. Neanderthalers waren krachtig gebouwde mensen, die zich goed hadden aangepast aan het leven in de ijstijd. Ze waren goede jagers en hun werktuigen waren efficient. Ze hadden geen schrik om grote zoogdieren zoals mammoeten en neushoorns neer te leggen. Ze zorgden voor de zieken in hun gemeenschap. Waarschijnlijk bleven de mannen in de gemeenschap waar ze geboren waren en gingen vrouwen bij het volwassen worden weg uit hun gemeenschap. Daarentegen waren ze waarschijnlijk "behoudsgezind". Hun werktuigen evolueerden weinig. Ze maakten geen kunst (geen of praktisch geen sieraden, geen rotskunst). Hun werktuigen werden uit lokale materialen gemaakt. Dit kan erop wijzen dat ze weinig uitwisselingen kenden met andere gemeenschappen. De "moderne" mensen, die ongeveer 36,000 jaar geleden in Europa aankwamen, waren wel innovatief, ze gebruikten veel sieraden en maakten kunstvoorwerpen, ze domesticeerden de wolf tot de hond die hen hielp bij de jacht en het transport (meer informatie over de hond uit de ijstijd op de website van het museum voor Natuurwetenschappen). Ze waren veel succesvoller en hun populaties werden snel groter dan deze van de neanderthalers. Dit maakt dat ze na een zekere tijd de neanderthalers konden verdrijven zonder dat dit met veel geweld gepaard moest gaan.
Ik heb niet alle boeken van Auel gelezen en kan dus niet in detail antwoorden op vragen daaromtrent. Een tocht van de Zwarte Zee tot in Frankrijk moet voor de "moderne" mens wel mogelijk geweest zijn.

Mvg,

Mietje Germonpré

Reacties op dit antwoord

Er zijn nog geen reacties op deze vraag.

Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.

Beantwoord door

 Mietje Germonpré

Ik onderzoek hoe de zoogdierenfauna van de Laatste IJstijd evolueerde. Ik bekijk welke soorten aanwezig waren (bv. wolharige mammoet, holenbeer), wat hun specifieke morfologische kenmerken waren, hoe hun resten bewaard konden blijven, welke indicaties de

Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen
Vautierstraat 29 1000 Brussel
http://www.natuurwetenschappen.be

Zoek andere vragen

© 2008-2022
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door EOS vzw