Waarom zijn er 2 soorten viscositeit?

jan, 25 jaar
11 november 2011

Telkens als ik iets over de viscositeit lees, merk ik dat er 2 soorten zijn, de dynamische en de kinematische. Waarom is dit? Ze bespreken toch allebij exact hetzelfde of niet?

Antwoord

Dag Jan,


Da's geen slechte vraag. Het antwoord grijpt terug naar hoe je viscositeiten in de praktijk meet.
De twee soorten viscositeit waar je het over hebt zijn de dynamische viscositeit en de kinematische viscositeit.

De dynamische viscositeit volgt de "echte" definitie van de viscositeit, met name de kracht nodig om een standaardoppervlak in een standaard tijd over een standaard afstand af te schuiven. Zo meten rotatieviscometers de viscositeit. Deze toestellen zijn relatief duur en elektronisch ingewikkeld. De eenheid van absolute of dynamische viscositeit is Pa.s of (centi)Poise.

De kinematische viscositeit is de bovenstaande grootheid, maar dan nog gedeeld door de dichtheid van de vloeistof. De reden voor deze andere definitie is het gebruik van eenvoudige viscometers waar de afschuifkracht wordt geleverd door de zwaartekracht, m.n. bijvoorbeeld pipetten van Canon-Fenske of Ostwald. Daarin wordt de afschuifkracht of verplaatsing niet nauwkeurig opgemeten, maar wordt gewoon de tijd gemeten voor een vloeistofkolom om door een capillair te stromen, onder invloed van zijn eigen gewicht. Dat wil zeggen dat een lichte en een zware vloeistof met precies dezelfde dynamische viscositeit respectievelijk trager en sneller door een dergelijk capillair zullen stromen. De vergelijking van zo'n pipet verbindt de uitstroomtijd rechtstreeks met de kinematische viscositeit via één enkele constante.

Om verdere moeilijkheden en omrekenen te vermijden heeft men dan maar besloten om deze laatste "viscositeit" waar door de (eenvoudige) meetmethode de dichtheid mee in verwerkt zit, een andere naam en eenheid te geven, de kinematische viscositeit, met als eenheid de (centi)Stokes. Zo kan je voor toepassingen waarvoor je snel en goedkoop metingen moet doen ook zonder nog een aparte dichtheidsmeting toch een reproduceerbaar resultaat op papier zetten voor de viscositeit. 

Als de dichtheid gekend is of gemeten kan worden, is ook het omzetten naar de dynamische viscositeit een koud kunstje.

Ik hoop dat dat helpt!

Christophe Vande Velde

Reacties op dit antwoord

Er zijn nog geen reacties op deze vraag.

Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.

Zoek andere vragen

© 2008-2019
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door het
Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen