Verplaatsen de werelddelen zich nog steeds en hoe kunnen we dit dan zien?

wim, 49 jaar
25 mei 2008

Antwoord

Een werelddeel is eigenlijk een aardrijkskundige term om 'land' dat boven de oceanen uitsteekt, te omschrijven. Je vraag kan dan ook anders verwoord worden: "Is er nog steeds continentendrift?"
Het antwoord is ja!
Maar continentendrift is eigenlijk maar de oppervlakkige uitdrukking van een geologisch proces dat zich veel dieper in de aarde afspeelt. Maar dit proces hebben de geologen en geofysici pas ontdekt toen de oceaanbodems hun geheimen vrijgaven. De oceaanbodems zijn immers opmerkelijk symmetrisch opgebouwd ten opzichte van de "oceaanruggen". Deze oceaanbodems leken wel op een soort transportband. Het concept van de oceaanvloerspreiding was geboren, dat uiteindelijk geleid heeft tot de theorie van de platentektoniek.
De motor achter de platentektoniek is de oerwarmte die diep opgeslagen is in de kern van de Aarde. Er is nog zoveel warmte aanwezig in het binnenste van de Aarde dat gesteenten in de aardmantel nog kunnen "vloeien" als stroop. Maar denk eraan dat dit gebeurt op een totaal andere tijdschaal dat deze die wij gewoon zijn. Deze gesteenten gedragen zich als stroop, maar dan wel met de snelheid van enkele mm tot cm per jaar. Doordat de mantelgesteenten kunnen vloeien, ontstaat er in de mantel een convectie van opstijgend warm gesteente en zakkend koud gesteente. Deze convectie wordt aan het aardoppervlak omgezet in een horizontale beweging van verschillende aardplaten. En als er op zo'n aardplaat een continent gelegen is, krijg je de indruk dat dit continent "op drift slaat".

Hoe kunnen we dat zien?
We kunnen het af en toe alleszins voelen, namelijk wanneer een aardbeving toeslaat, heeft er zich een verplaatsing tussen twee aardplaten voorgedaan. Maar we kunnen het vandaag de dag met de meest geavanceerde GPS-systemen ook effectief meten. Van heel wat vaste punten op aarde kunnen we nu de effectieve snelheid bepalen. Dan zien we ook dat aan beide zijden van plaatgrenzen deze punten een andere snelheidsvector hebben.
Op de bijgevoegde link vind je een tekst over de wetenschap achter de recente Sichuanaardbeving. Op figuur 2 zie je de verdeling van de snelheidsvectoren in Zuidoost-Azië. Merk hoe groot de vector is van India! En vergelijk deze met de uiterst kleine vectoren in Siberië.
Merk ook op figuur 3 op dat aan beide zijden van de breuk waarop de aardbeving zich heeft voorgedaan de snelheidsvector ook verschillend is. Dat is de reden van de spanningsopbouw en dus van de aardbeving.

Reacties op dit antwoord

Er zijn nog geen reacties op deze vraag.

Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.

Zoek andere vragen

© 2008-2018
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door het
Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen