Hoe komt het dat het Italiaans geen naamvallen meer heeft, ook al stamt het af van het Latijn?

Emily, 16 jaar
28 oktober 2011

Als ik het goed begrepen heb, is het Italiaans een voortzetting van het Latijn. Hoe komt dan dat de naamvallen 'weggevallen zijn' in het Italiaans?

Antwoord

Beste Emily

Net als mensen veranderen talen. Het Nederlands van nu is helemaal niet hetzelfde als het Nederlands van enkele eeuwen geleden; dat merk je als je een stukje uit Karel ende Elegast of een gedicht van Vondel leest.

Een van de opvallende tendensen in verschillende in Europa gesproken talen is inderdaad het verdwijnen of afkalven van naamvallen. Dat geldt voor het Italiaans, maar evengoed voor het Nederlands (waar je - behalve wat 'naamvalfossielen' als 's morgens (des morgens; genitief) - geen naamvallen meer aantreft). Ook in het Duits - vooralsnog een echte naamvaltaal - merk je dat bijvoorbeeld de genitief in een aantal gevallen vervangen wordt door een voorzetselconstructie.

Dat het Latijn naamvallen heeft en het Italiaans niet, is op zich dus niet zo verwonderlijk. Jij hebt ook een deeltje van de genen van je grootouders geërfd en andere genen niet.

Waarom dan precies die naamvallen verdwijnen? Wel, wat in het Nederlands zeker meegespeeld heeft, is de verdoffing van de eindklinkers (vgl. hebban olla vogala > hebben alle vogele), waardoor de naamvalsuitgangen minder duidelijk te onderscheiden waren. Wat je ook ziet, is dat in talen waarin de naamvallen verdwijnen, de woordvolgorde strikter wordt. In het Latijn kun je woorden op heel veel verschillende plaatsen in de zin zetten: het zijn de naamvalsuitgangen die 'verraden' hoe je de zin moet interpreteren. In de talen die afstammen van het Latijn is dat minder het geval, omdat een deel van de betekenis die vroeger in een naamvalsuitgang vervat zat (bv. onderwerp, lijdend voorwerp, meewerkend voorwerp enz.) nu (mee) door de woordvolgorde uitgedrukt wordt.   

Vriendelijke groet

Frank Joosten

 

Reacties op dit antwoord

Er zijn nog geen reacties op deze vraag.

Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.

Zoek andere vragen

© 2008-2022
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door het
Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen