Vanwaar komt de term 'voile jeannet'?

Chris, 67 jaar
25 oktober 2011

Carnavalesk Aalst is beroemd om zijn "Voile Jeanetten". Maar waarom noemen ze hen vuile "jeanetten" en geen vuile "Maria's" bijvoorbeeld? En eigenlijk een gelijkaardige vraag: waarom is het scheldwoord voor homo, "jeanet" en niet een andere vrouwennaam?

Antwoord

De volgende info is te vinden op http://users.telenet.be/wim.beelaert/vastenavond/inleiding.html:

"De vastenavonddagen hebben de deelnemers aan de festiviteiten steeds aangezet tot maskeren en vermommen. De organisatie van verkleedpartijen en vastenavondbals in de negentiende eeuw bracht dit verschijnsel nog meer op de voorgrond dan vroeger.

Hoe de negentiende-eeuwse carnavalisten zich verkleedden, is niet zo moeilijk te achterhalen. Krantenverslagen en vooral de processen-verbaal lichten vaak een tipje van de vastenavondsluier op. Het zal wellicht niet verbazen dat de arbeidersbevolking, de voornaamste deelnemers van het straatcarnaval, zich geen pralerige pakken konden veroorloven. Voor hen was het zich verkleden in afgedragen kleren van echtgenoot of echtgenote de goedkoopste oplossing. Dat het niet de bedoeling was hierbij fraai uit de hoek te komen werd al snel duidelijk. Door de economische crisis was dit voor de werklieden ook niet mogelijk.

Reeds in de negentiende eeuw werden slordig verkleedde figuren in de Aalsterse pers als "schandalen en vuil janetten" bestempeld. De ‘Voil Jeanet’, die meer dan honderd jaar later het symbool van het Aalsterse carnaval zou worden, had op het einde van de negentiende eeuw zeker niet het hedendaagse prikkelende en soms aangebrand karakter. Het was op het einde van de negentiende eeuw een typische vastenavondfiguur die in de meeste Vlaamse carnavalsteden voorkwam.

Een ‘Voil Jeanet’ was iemand die geen kostuum of masker kon huren of kopen en die zich dan maar vermomde met wat hij (of zij) thuis kon vinden. Het waren vooral mannen die afgedragen of versleten kleren van hun echtgenote aantrokken. Dit verklaart de naam. ‘Jeanet’ was een scheldwoord voor een man die zich in vrouwenkleren hulde. Vuil sloeg zowel op de slordige kledij als op de vuile, gemene taal die de ‘Voil Jeanetten’ bij het verwijten gebruikten. Deze figuur was het meest herkenbaar aan het masker: een stuk gordijn met daarin drie gaten, twee voor de ogen en een voor de mond, waarlangs men via een strootje of een pijpensteel kon drinken."


Waarom "Janet" en niet "Maria"? Daar heb ik geen antwoord op gevonden...



Reacties op dit antwoord

  • 04/10/2012 - Chris (vraagsteller)

    Een deel van de vraag is beantwoord. Waarvoor mijn dank. Waarom een in vrouwenkleren gehulde man Jeanet genoemd wordt is blijkbaar niet meer te achterhalen. Maar fetelijk ben ik tevreden met het antwoord. bedankt geachte dr. Vermeerbergen

Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.

Beantwoord door

dr. Myriam Vermeerbergen

Taalkunde van gebarentalen, Dovencultuur

Katholieke Universiteit Leuven
Oude Markt 13 3000 Leuven
https://www.kuleuven.be/

Zoek andere vragen

© 2008-2021
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door het
Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen