Wie betaalt de economische schade bij lange files?

Erik, 56 jaar
21 oktober 2011

Lange files (bv. veroorzaakt door een verkeersongeval) zorgen voor een economische schade die miljoenen euro's kan bedragen. Wie betaalt dit aan de getroffen bedrijven? De veroorzaker(s) van het ongeval of gaan deze vrijuit? De verzekeringsmaatschappijen? Of wordt er helemaal niets uitbetaald?

Antwoord

Beste,


De kosten van files worden voor het grootste deel helemaal niet vergoed. U en ik staan dan gewoon langer in de file net zoals vrachtwagenchauffeurs en koeriers. Hun werkgevers dragen eigenlijk de kosten van de extra arbeidsuren (die niet productief zijn) die de files veroorzaken.
Enkel in specifieke gevallen, bvb als er een verzekering is afgesloten, zou er een compensatie kunnen zijn van de geleden schade, maar dat is zeer uitzonderlijk.
Eigenlijk moet je die kosten van files zien als "niet gerealiseerde economische activiteit". Als de file er niet zou gestaan hebben, dan hadden die mensen meer productief kunnen werken en kunnen bijdragen aan het BBP. Door de files is er dus minder BBP dan wat potentieel mogelijk is, en dat noemen we ook een kost.
Behalve de occasionele files agv een ongeval bvb heb je de structurele files tijdens de spitsuren. Dit soort files wordt in economie geanalyseerd aan de hand van het begrip externaliteiten. Het feit dat een bestuurder extra de autosnelweg oprijdt in de spits, veroorzaakt een niet-bedoelde kost voor alle andere weggebruikers omdat ze allemaal iets langer onderweg zullen zijn agv de file. Dit noemen we een extern effect en zonder overheidsoptreden zijn er teveel negatieve externe effecten. Maw vrije markten kunnen niet goed omgaan met externe effecten. Een inleiding tot de economische theorie van externaliteiten vind je bvb in het handboek "Economie, een inleiding" van André Decoster (ed), Universitaire Pers Leuven, of in het handboek "Milieu economie" van Proost en Rousseau (ACCO, Leuven).

Met vriendelijke groeten

Johan Eyckmans
milieu-econoom
Hogeschool-Universiteit Brussel HUB

Reacties op dit antwoord

Er zijn nog geen reacties op deze vraag.

Enkel de vraagsteller en de wetenschapper kunnen reageren op een antwoord.

Zoek andere vragen

© 2008-2021
Ik heb een vraag wordt gecoördineerd door het
Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen